برای مشاهده بهتر مطالب سایت از مرورگر فایر فاکس یا کروم استفاده کنید.

«بخشش و سخاوت امام سجاد علیه السلام از نگاه علمای اهل‎سنت» - موسسه آموزشی پژوهشی مذاهب اسلامی

 

یکی از خدمات و صفات بارز امام سجاد (عليه السلام) رسيدگى به درماندگان، يتيمان، تهيدستان و بردگان می‎باشد. با سیری اجمالی در کتاب‎های تاریخ و سیّر شیعه و اهل‎سنت، خواهیم دید که کتاب‎های فریقین مملوّ از بیان صفات پسندیده و نیک آن حضرت است و این در حالی است که دشمنان اهل‎بیت (علیهم السلام) مخصوصا حاکمان ستمگر عصر آن حضرت سعی در مخفی نمودن فضائل امام سجاد (علیه السلام) داشتند. آن چه که در پیش رو است اشاره‎ای کوتاه به «بخشش و سخاوت امام سجاد علیه السلام از نگاه علمای اهل‎سنت» می‎باشد.

آن حضرت که سرور سجده گزاران و زینت زاهدان و عابدان است شب هنگام که پرده تاریکی شب، همه جا را فرا می‎گرفت، خانواده‎های درماندگان، يتيمان، تهيدستان و بردگان، از لطف و بخشش او بهره می‎جستند و هرگز او را نمی‎شناختند؛ تا این که امام سجاد (علیه السلام) دیده از جهان فرو بست و دیگر آن مرد غرب و ناآشنا به سراغ آنها نیامد، آنگاه بود که فهمیدند، آن کسی که هر شب به جمع آنها می‎آمد و با مهربانیت و بدون معرفی خود به آنها کمک می‎کرد و حوائج آنها را بر طرف می‎نمود «علی بن الحسین علیهما السلام» بوده است.

زینت عابدان، هزينه زندگى صد خانواده تهيدست مدینه را (بدون این که خود این خانواده‎ها نیز بدانند) عهده دار بود[1].
گروهى از اهل مدينه، از غذايى كه شبانگاهان به دستشان می‎رسيد، گذران معيشت مى‎كردند، امّا آورنده غذا را نمى‎شناختند تا این که پس از در گذشت على بن الحسين (عليه السلام) متوجّه شدند كه آن شخص، امام زين العابدين (عليه السلام) بوده است[2].
آن حضرت  شبانه به صورت ناشناس، انبان نان و مواد غذايى را خود به دوش مى‎كشيد و به در خانه فقيران و بينوايان مى‎برد و مى‎فرمود «صدقه پنهانى آتش خشم خدا را خاموش مى‎کند[3]
اهل مدينه مى‎گفتند: «ما صدقه پنهانى را هنگامى از دست داديم كه على بن الحسين (علیه السلام) در گذشت[4]
او در طول این سالها به قدرى انبان حاوى آرد و ديگر مواد غذايى را به دوش كشيده و به در خانه فقيران برده بود كه شانه‎های مبارک او  پينه بسته بود، به طورى كه پس از شهادت او، هنگام غسل دادن جنازه‎اش، جلب توجّه مى‎كرد و چون علتش را پرسیدند، دانستند که آنها آثاری از کیسه‎هایی بود که امام برای نیازمندان بر دوش می‎کشیده است[5].

امید است ما نیز به پیروی از آن امام همام به فکر فقراء و محرومین واقعی جامعه خود باشیم.

 



[1] . «عن شيبة بن نعامة قال كان علي بن حسين يبخل فلما مات وجدوه يقوت مائة أهل بيت بالمدينة في السر.»: الطبقات الكبرى، محمد بن سعد، ج5، ص222، چاپخانه: دار صادر، بيروت؛ المنتخب من ذيل المذيل، الطبري، ص121، ناشر: مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، بيروت.

[2] . «عن محمد بن إسحاق قال كان ناس من أهل المدينة يعيشون لا يدرون من أين كان معاشهم فلما مات علي بن الحسين فقدوا ما كانوا يؤتون به بالليل.» تاريخ مدينة دمشق، ابن عساكر، ج41، ص383، سال چاپ: 1415، دار الفكر للطباعة والنشر والتوزيع، بيروت؛ تهذيب الكمال، المزي، ج20، ص392، تحقيق وضبط وتعليق: الدكتور بشار عواد معروف، چاپ: الأولى، 1413 - 1992 م، مؤسسة الرسالة، بيروت؛  سير أعلام النبلاء، الذهبي، جلد: 4، ص393، تحقيق مأمون الصاغرجي، چاپ: التاسعة، سال چاپ: 1413 - 1993 م، ناشر: مؤسسة الرسالة – بيروت؛ تهذيب التهذيب، ابن حجر، ج7، ص270، چاپ: الأول، سال چاپ: 1404 - 1984 م، ناشر: دار الفكر للطباعة والنشر والتوزيع – بيروت. 

[3] . «عن أبي حمزة الثمالي أن علي بن الحسين كان يحمل الخبز بالليل على ظهره يتبع به المساكين في ظلمة الليل ويقول إن الصدقة في سواد الليل تطفئ غضب الرب»: تاريخ مدينة دمشق، ابن عساكر، ج41، ص383؛ تهذيب الكمال، المزي، جلد: 20، ص391؛ سير أعلام النبلاء، الذهبي، ج4، ص393.

[4] . «عن ابن عائشة عن أبيه عن عمه قال قال أهل المدينة ما فقدنا صدقة السر حتى مات علي بن الحسين»: تاريخ مدينة دمشق، ابن عساكر، ج41، ص843؛ تهذيب الكمال، المزي، جلد: 20، ص392؛ سير أعلام النبلاء، الذهبي، ج4، ص394؛ الأعلام، خير الدين الزركلي، ج4، ص277، چاپ: الخامسة، ناشر: دار العلم للملايين – بيروت؛ البداية والنهاية، ابن كثير، ج 9، ص133، تحقيق وتدقيق وتعليق: علي شيري، چاپ: الأولى، سال چاپ: 1408 - 1988 م، ناشر: دار إحياء التراث العربي، بیروت.

[5]. « عن عمر بن حارث قال: لما مات علي بن الحسين فغسلوه جعلوا ينظرون إلى آثار سواد في ظهره  فقالوا: ما هذا؟ فقيل: كان يحمل جرب الدقيق ليلا على ظهره يعطيه فقراء أهل المدينة.»: البداية والنهاية، ابن كثير، ج9، ص133؛ مطالب السؤول في مناقب آل الرسول (علیه السلام)، محمد بن طلحة الشافعي، ص415، تحقيق: ماجد ابن أحمد العطي.