• یکشنبه، ۲۷ مرداد ۱۳۹۸
  • الأحد، 16 ذو الحجة 1440
  • Sunday, 18 August 2019

سؤال: آیا تشیع رنگ و ريشه ايرانى داشته است؟

جواب:براى پيدايش شيعه در جامعه اسلامى، فرضيّه ای مطرح است كه اختراع خاورشناسان است. آنان مثل پژوهشگران ديگر معتقدند تشيع، پديده‏اى است كه پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پيدا شده است، از اين رو درپى علّت و سبب پيدايش آن بر آمده‏اند، تا رسيده‏اند به اين كه تشيّع، رنگ و ريشه ايرانى دارد. اين فرضيه را «دوزى» خاورشناس ابداع كرده و خلاصه‏اش اين است كه مذهب شيعى يك گرايش ايرانى است، زيرا عرب معتقد به آزادى بود و ايرانيان معتقد به پادشاهى و وراثت بودند و معناى انتخاب را نمى‏دانستند. چون پيامبر صلى الله عليه ...

چالش‌های اندیشه‌ای و اقتصادی شیعیان در عصر امام باقر علیه السلام

عصر امام باقر علیه السلام از جنبه فکری و اجتماعی یک مقطع مهم و نقطه عطف در زندگی شیعیان به شمار می رود. مطالعات و پژوهش های معطوف به تاریخ اجتماعی شیعیان، که در سال های اخیر افزایشی چشم گیر داشته است، درباره این گونه مقاطع تاریخی اهمیتی مضاعف می یابد. مقاله حاضر با بهره گیری از گزارش های مندرج در منابع مختلف تاریخی، در پی یافتن پاسخ پرسش هایی درباره مهم ترین چالش های اجتماعی شیعیان در این دوره، در حوزه اندیشه ای و رفتاری است. بر اساس یافته های این پژوهش، می توان مهم ترین این چالش ها ...

بررسی تطبیقی مفهوم «ایمان» و «اسلام» در نگاه وهابیت و علمای فریقین

مقدمه گاهی حساسیت و تأثیرگذار بودنِ برخی مفاهیم دینی تا حدی است که برداشت ناصحیح از این گزاره‌ها، سبب انحراف از خطوط اصلیِ دین خواهد شد. از مواردی که درک صحیحِ آن از اهمیت بسیاری برخوردار است، مفهوم «ایمان» و مفهوم «اسلام» است. در گذشته، درک ناصحیح از این مفاهیم سببِ ظهور گروه‌های منحرفی همانند خوارج و مُرجئه شده بود. بدین جهت ضرورت دارد تا با رویکردی نو به تبیین آرای دانشمندان اسلامی بپردازیم و با روشن ساختنِ دیدگاه شیعه و سنی دربارۀ حقیقت ایمان و اسلام، از تناقض‌گویی و انحراف وهابیت در فهم صحیح از این مفاهیم پرده برداریم ...

حرمت تکفیر نزد پیشوایان چهارگانه اهل سنت

مبحث تکفیر از جمله موضوعاتی بوده است که در منابع مذاهب اربعه اهل سنت و جماعت به آن توجه ویژه ای شده است . ذیلا گزیده ای از نگاه علمای مذاهب اهل سنت به این مقوله ذکر می گردد : فقه حنفی: از ابوالحسن علی بن احمد فارسی نقل شده که گفته است:روایت کرده برای ما فقیه،نصیر بن یحیی که گفته است:شنیدم ابومطیع حکم بن عبدالله بلخی می گفت:در مورد اصول اهل سنت وجماعت از ابوحنیفه،نعمان بن ثابت (رض)پرسیدم:جواب داد:این که هیچ کسی از اهل قبله را به دلیل گناهی تکفیر نکنی،ایمان را از کسی نفی نکنی ،امر به معروف ...

جاهلیت در نگاه سلفیه جهادی و اثرات سوء آن بر جهان اسلام

مقدمه در این چهارده قرن، گروه‌های بسیاری با ادعای داشتن تفسیر صحیح از اسلام روی کار آمده‌اند و هر یک با مبانی و تفسیر خاص خود از اسلام شروع به تبلیغ آن کرده‌اند. در قرون اخیر، پیدایش این‌گونه افراد و گروه‌ها شکل منسجم‌تر و شتاب‌زده‌تری به خود گرفته است. می‌توان گفت افرادی چون محمد بن عبدالوهاب در بُعد عقاید، و پس از او گروه‌های افراطی و رادیکالی که تحت تأثیر افکار محمد بن عبدالوهاب و سید قطب بوده‌اند، همچون گروه التکفیر والهجرة، گروه جماعة اسلامیة و جماعة الجهاد در مصر و در ادامه گروه‌های القاعده و داعش با تفسیر خاص ...

شباهت وهابی ها با خوارج

از نظر محققان، مسلک وهابیت شباهت زیادی با مسلک خوارج دارد و چنین می‌نماید که کیش وهابی ادامه تاریخی فکر خارجی‌گری و اندیشه خوارج است. و می‌دانیم که فرقه خوارج در جنگ صفین از جریان حکمیّت پیدا شد که خود داستان مفصلی دارد ریشه اصلی و پایه اعتقادات خوارج را چند چیز تشکیل می‌دهد: 1. تکفیر علی(علیه السلام) و عثمان و معاویه و اصحاب جمل و اصحاب تحکیم، به طور کلی کسانی که به حکمیت رضا دادند. 2. تکفیر کسانی که قائل به کفر کسانی که یادآور شدیم، نباشند. 3. ایمان تنها عقیده قلبی نیست، بلکه عمل به اوامر و ...

تبرک از دیدگاه کتاب صحیح بخاری و تطبیق آن با رویکرد وهابیت

مقدمه پس از قرآن کریم، صحیح بخاری مهم‌ترین کتاب نزد اهل‌سنت با تمام گرایش‌های مختلف فقهی و کلامیِ آنهاست و هیچ کتابی به مقبولیت آن نمی‌رسد. عموم اهل‌سنت از مخالفت با کتاب صحیح بخاری پرهیز می‌کنند؛ ولی دیدگاه وهابیان در موارد متعددی با آن تعارض دارد. یکی از این موارد، تبرک است که در کتاب صحیح بخاری روایاتی مبنی بر رواج آن در میان صحابه نقل شده است؛ اما وهابیان، آن را در اکثر موارد، نامشروع می‌دانند. این نوشتار، با توجه به جایگاه کتاب صحیح بخاری در بین اهل‌سنت، مشروعیتِ تبرک در این کتاب را بررسی می‌کند و ضمن احصای ...

ماهیت تقریب از دیدگاه اخوان‌المسلمینِ ایران و اندیشمندان آن؛ پلورالسیم یا تولرانس؟

مقدمه «تقریب» یکی از موضوع‌های کلیدی در حوزۀ فِرَق و ادیان است. محور بحث این است که اولاً: مراد از تقریب چیست؟ و ثانیاً: این معنای تقریب، بر چه مبناهایی استوار است؟ ازاین‌رو، تبیین اندیشۀ فِرَق و ادیان و حتی جنبش‌های مختلف در حوزۀ تقریب و بیان نقاط‌ ضعف و نقاط‌ قوتِ آن، از مباحث مورد‌اهتمامِ پژوهشگرانِ عرصۀ فِرَق و ادیان است. از جمله گروه‌های اسلامیِ فعال در عرصۀ تقریب «جماعت دعوت و اصلاحِ ایران» است. این گروه که به‌لحاظِ فکری خود را وام‌دارِ جنبش اخوان‌المسلمین می‌داند،[1] بر تقارب هرچه بیشترِ پیروان مذاهب تأکید داشته و آن را امری ضروری ...

جنايات وهابيت در طول تاريخ

1. قتل و غارت وهّابيّان در منطقه نجد: محمّد بن عبد الوهّاب با اعلام جهاد عليه مسلمانان به اتهام كفر، شرك و بدعت، اعراب باديه نشين را تحريك كرد و به كمك ابن سعود، لشكرى فراهم ساخت و با حمله به شهرها و روستاهاى مسلمان نشين، مردم را به خاك و خون كشيد و اموال آنان را به عنوان غنايم جنگى غارت نمود[1]. در اين بخش به چند نمونه از كشتار بى‏رحمانه وهّابيّت كه در منطقه نجد و اطراف رياض انجام گرفته، اشاره مى‏كنيم. الف: كشتار مسلمانان و قطع نخل‏ها و غارت مغازه ‏ها: ابن بشر عثمان بن عبد اللّه، ...

سیری در تاریخ وهابیان (حرکت وهابی ها به سوی مکه)

حرکت وهابی‌ها به سوی مکه(1217) سعود با سرعت زیاد رو به سوی حجاز نهاد و با ابن‌شکبان و یارانش در راه ملاقات نموده آنان را نیز با خود برگردانید وقتی که به «العییناء» (قریه‌ای که در سه منزلی مکه واقع است) رسیدند، مردم مکه و زائران خانه خدا که از رسیدن وهابی‌ها مطلع شدند، سخت به وحشت افتادند به خصوص این که از اوضاع دلخراش مردم طائف مطلع گشتند. در میان حجاج آن سال سلطان بن‌سعید، امام مسقط، نقیب مکلی و امیر حجاج شامی عبدالله پاشا و سرپرست زائران مصری، عثمان بیک قرجی و به همراه آنان سپاهیان زیادی حضور ...