• پنجشنبه، ۲ آبان ۱۳۹۸
  • الخميس، 24 صفر 1441
  • Thursday, 24 October 2019

سؤال: سلفيه در شبه‌قاره هند توسط چه کسی رواج یافت؟

جواب: گرايش سلفي در هند توسط شاه ولي‌الله دهلوي رواج يافت. شاه ولي‌الله دهلوي[1] در سال 1114ق در هند به دنيا آمد. نزد پدرش شاه عبدالرحيم دهلوي تلمذ كرد و در سال 1143ق به حجاز رفت و چهارده ماه نزد اساتيد مكه و مدينه با افكار ابن‌تيميه آشنا گرديد. در سال 1145 و به هند بازگشت و تا هنگام مرگش در سال 1176ق به تدريس و تأليف پرداخت. وي كتابي به نام رسالة التوحيد دارد كه برخي تأثيرات ابن‌تيميه را مي‌توان در آن ديد . شاه ولي‌الله دهلوي باب اجتهاد را كه از مدت‌ها پيش بسته شده بود در هند ...

سؤال: آيا ابو طالب مسلمان بود؟

جواب: تمام علماى شيعه و بعضى از بزرگان اهل تسنن مانند ابن ابى الحديد شارح نهج البلاغه[1] و قسطلانى در ارشاد السارى وزينى دحلان در حاشيه سيره حلبى ابو طالب را از مؤمنان اسلام مي دانند، در منابع اصيل اسلام نيز شواهد فراوانى براى اين موضوع مى ‏يابيم كه با بررسى آنها در تعجب و حيرت عميق فرو ميرويم كه چرا «ابو طالب» از طرف جمعى اينچنين مورد بى ‏مهرى و اتهام قرار گرفته است؟! كسى كه با تمام وجود از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله دفاع مى ‏كرد، و بارها خود و فرزند خويش را در مواقع ...

سؤال: ویژگی های مكتب كلامى ماتريديه و تفاوت آن با مکتب اشعری را بیان نمائید؟

جواب: در زمانى كه ابوالحسن اشعرى در عراق عليه معتزله بپا خاست و به ترويج و عقايد اهل حديث- با اصلاح و تعديل آن- پرداخت، محمدبن محمد ماتريدى[1]سمرقندى- متولد 333 ه- نيز در ناحيه خراسان به شكلى ديگر از مذاهب اهل حديث حمايت كرد و عليه معتزله تبليغ نمود هر چند اشعرى در فروعات فقهى شافعى مذهب و ماتريدى تابع مكتب فقهى ابوحنيفه بود. ويژگى ‏هاى مكتب ماتريدى‏ 1- در اين مكتب درمقایسه با مکتب اشعری به عقل بهاى بيشترى داده شده و شايد ماتريدى در اين جهت از روش فقهى ابوحنيفه نيز متأثر شده كه در فروعات به قياس ...

سؤال: ویژگی های مکتب اشعری چیست و چرا او از مکتب اعتزال کناره گیری نمود؟

جواب: يكى از مكاتب كلامى كه در برابر معتزله تأسيس گرديد مكتب ابوالحسن اشعرى (متولد 260 ه.) بود. او ابتدا داراى مذهب اعتزال بود و تا چهل سالگى نزد استادش ابو على جبّائى، مبانى و اصول معتزله را ياد مى‏گرفت كه ناگهان از اين مذهب كناره ‏گيرى كرد و در مسجد جامع بصره به‏ طور علنى از التزام به مذهب معتزله توبه نمود و از مكتب اعتقادى اهل حديث و احمد بن حنبل هوادارى كرد. در مورد علل برگشت اشعرى از مكتب معتزله كه در زمان مقتدر عباسى صورت گرفت از دو عامل مى ‏توان نام برد: 1- رهايى از ...

سؤال: واژهای ملل و نحل و فرق و مذاهب به چه معنایی می باشند؟

جواب:ديرزماني است كه اصطلاح ملل و نحل مترادف اصطلاح فرق و مذاهب به كار مي‌رود، ولي در كتب رايج ملل و نحل، بيشر مترادف كلمه ی اديان بلكه فراختر از آن به كار رفته است، اما تعريف مشخصي از آن بيان نشده است. با مراجعه به كتب لغت و ملل و نحل در اين زمينه مي‌توان اين علم را همان علم اديان و فرقه شناسي اسلامي ناميد. مِلَل جمع ملت بوده و پانزده بار در قرآن كريم به كار رفته است. معناي لغوي آن طريقت، سنّت، آيين و كيش است.[1] برخي ملّت را به معناي طريقت انبياء و با بار ...

سوال:نظر اشاعره درباره عدالت خداوند چيست و چه اشکالی بر آن وارد است؟

جواب: اشاعره با اينکه به حسن و قبح عقلى معتقد نيستند اما خداوند را عادل مي دانند، و معتقدند که خداوند كار ناروا انجام نمى دهد، ولى نه به اين معنا كه عدل و كار شايسته يا ناشايسته با قطع نظر از كلام و فعل خداوند حقيقت دارد، بلكه عدل و حسن از كلام يا فعل خداوند انتزاع مى شود، و آنچه فرض كنيم، اگر از خداوند صادر گردد حسن و عدل است. مثلاً اگر خداوند نيكوكاران را كيفر و تبهكاران را پاداش دهد، اين كار عين عدل و حسن است. بديهى است نتيجه ى چنين تفسيرى، جز انكار عدل ...

سؤال: مهم‌ترین منابع فرقه شناسی چیست؟

جواب: با گسترش مسائل گوناگون كلامی و پیدایش مذاهب مختلف در سده‌های نخستین اسلامی، نیاز به علمی كه به تبیین این اعتقادات بپردازد، در بین مسلمین فزونی گرفت. جهان اسلام از اواخر قرن دوّم هجری به نگارش و تبیین دیدگاه‌های اعتقادی طیف‌های مختلف روی آورد و كتاب‌هایی با عنوان «مقالات» به رشته تحریر در آمد. قرن سوم سده گسترش این علم است و كتبی همچون: المقالات ابوعیسی ورّاق (م247ق)؛ مقالات زرقان (متوفای قرن سوّم)؛ المقالات ابوالقاسم كعبی بلخی (م300ق)؛ المقالات والفرق سعد بن عبدالله اشعری (م299ق) و فرق الشیعه نوبختی (م300ق) در این قرن به نگارش در آمد. قرن چهارم ...

سؤال: كاربردهاى اصطلاح اهل سنّت چیست؟ وتاریخ پیدایش این اصطلاح از چه زمانی بوده است؟

جواب: اصطلاح اهل سنّت در يكى از معانى زير به كار مى رود: الف: در مقابل اصطلاح شيعه، يعنى اعتقاد به اين كه درباره ى امامت و خلافت نصّى از كتاب و سنّت وارد نشده و تعيين خليفه ى پيامبر و پيشواى مسلمانان پس از رسول اكرم صلى الله عليه و آله به انتخاب مسلمانان واگذار شده است. اين معنا بر همه ى فرق اسلامى غير از شيعه منطبق است. ب: در مقابل اهل بدعت كه غالبا با كلمه ى «الجماعة» همراه ذكر شده، گفته مى شود: «اهل السنة و الجماعة». اين معنا نزد متكلمان اشاعره و ماتريديه رايج است. ...

سؤال: مهمترین فرقه های زیدیه چه نام دارند و عقاید آنها چگونه است؟

جواب:زيديه فرقه اى هستند كه پس از امام على و امام حسن و امام حسين عليهم السلام به امامت زيد فرزند امام سجاد عليه السلام معتقد می باشند و امام سجاد عليه السلام و ساير امامان بعدى شيعه اثنى عشريه را تنها به عنوان پيشوايان علم و معرفت مى پذيرند. مهمترین فرقه های زیدیه عبارتند از: الف) جارودیة: جارودیه پيروان ابى جارود، زيادبن منذر همدانى (متوفّاى 150 يا 160 ق) هستند، وى در آغاز از اصحاب امام محمد باقر و امام جعفر صادق عليهماالسلام بود. سپس به زيديه پيوست. ابوجارود از طرف امام باقر عليه السلام به سرحوب ملقّب گرديد،[1] ...

سؤال: معیا ر اسلامی بودن فرق یا مذاهب کلامی چیست؟

جواب: معيار اسلامى بودن يك فرقه يامذهب كلامى اين است كه اسلام را قبول داشته و مسلمان باشد؛ اما سؤال اين است كه اسلام چيست؟ ومسلمان كيست؟ اسلام در لغت مشتق از «سِلْم» و به معنى داخل شدن در سلامتى و آرامش و انقياد است.[1]و معنى اصطلاحى و شرعى آن عبارت است از تديّن به دين اسلام.[2] حال اگر كسى به وجود خداوند و يگانگى او و نبوت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و آنچه او از جانب خداوند آورده است اقرار كند، مسلمان خواهد بود و اين نخستين مرتبه از اسلام و ايمان است كه آثار شرعى ...