• جمعه، ۴ بهمن ۱۳۹۸
  • الجمعة، 28 جماد أول 1441
  • Friday, 24 January 2020

سؤال: آیا از امام صادق علیه السلام تالیفاتی بجای مانده است؟

جواب: در متون رجالی و تاریخی به تعدادی از تالیفات امام صادق علیه السلام اشاره شده است، مرحوم سید محسن امین در کتاب «اعیان الشیعه» به بیست و چهار کتاب اشاره می نمایند که منسوب به حضرت امام صادق علیه السلام است، که عبارتند از: 1. نامه امام به نجاشى والى اهواز كه به نام رساله عبد الله بن نجاشى شهرت دارد. نجاشى مؤلف رجال گويد كه وى به جز اين رساله، تصنيف ديگرى از امام صادق علیه السلام نديده است. اما مى‏توان نظر نجاشى را چنين توجيه كرد كه اين تنها اثرى است كه به دست امام صادق علیه ...

سوال: اصول مذهب معتزله بر چه پایه هایی بنا نهاده شده است؟

جواب: مذهب معتزله بر پنج اصل استوار است كه هر كس به آنها اعتقاد داشته باشد معتزلى خوانده مى شود. ابو الحسين خياط (متوفّاى 311 ه. ) كه از مشايخ كلام معتزله است، مى گويد: «الاعتزال قائم على اصول خمسة عامّة؛ من اعتقد به جميعا كان معتزليا و هى: التوحيد و العدل و الوعد و الوعيد و المنزلة بين المنزلتين و الامر بالمعروف و النهي عن المنكر».[1] قاضى عبدالجبّار معتزلى (متوفّاى 415 ه ) كتابى را بر اساس همين اصول پنجگانه تدوين كرده است كه «شرح الاصول الخمسة» نام دارد. از اصول ياد شده، آنچه جزو مسايل ايمانى و اعتقادى ...

سؤال: اصطلاح اهل سنت از چه زمانی متداول گشته است؟

جواب: در رابطه با تاریخ رواج اصطلاح اهل سنت سه نظریه مطرح می باشد: 1. از كلمات تعدادی از اهل حديث و اشاعره استفاده مى شود كه به نظر آنان اين اصطلاح در عصر صحابه معروف بوده است. ولى هيچ گونه شاهدى از حديث يا تاريخ آنرا تأييد نمى كند. 2. ابوحاتم سهل بن محمد السجستانى (متوفّاى 205 ه ) رازى در كتاب «الزينة» ـ چنان كه در كشف الظنون، جزء سوم آمده ـ تاريخ پيدايش اين اصطلاح را مربوط به عهد خلفاى عباسى دانسته و گفته است: «در عصر معاويه گروهى از مسلمانان كه هواخواه عثمان بودند «عثمانيه» ناميده ...

سوال: ابن تيميه که بود و چه عقائدي داشت؟ و برخورد علماء اسلام با وي چگونه بود؟

جواب: پس از بوجود آمدن مذهب كلامي اشعري، مذهب اهل الحديث و حنبليه از رونق افتاد، ولى به كلى منسوخ نشد، و پيوسته طرفدارانى داشت. اين مذهب بار ديگر در قرن هشتم هجرى توسط يكى از دانشمندان حنبلى به نام احمد بن تيميه ى حرّانى دمشقى (متوفّاى 728 ق) تبليغ و ترويج گرديد.[1] وى يادآور شد كه احاديث مربوط به صفات خداوند كه در كتاب هاى چون توحيد ابن خزيمه نقل شده، و ظاهر آنها بر تشبيه و تجسيم دلالت دارد، بايد بدون تأويلاتى كه برخى اشاعره به كار گرفته اند، مورد استناد قرار گيرد، ولى به اين مطلب اكتفا ...

سؤال: اباضیه چه فرقه ای بوده و اباضیه ی کشور عمان چگونه اند؟

جواب: اباضيّه به پيروان «عبدالله بن اباض» گفته می شود. [1] اباضيه در طول تاريخ، «ابوالشعثاء جابر بن زيد» (م94ق) عالم و محدّث تابعي مشهور را از سران خود مي‌دانند. «جابر بن زيد» شاگرد «ابن‌عباس» (م68ق) بود و فقه مستقلي براي خود داشت. مهم‌ترين فرد در اباضيه «ابوعبيده مسلم بن ابي‌كريمه تميمي» (م160ق) است كه از شاگردان «جابر بن زيد» بود و شاگردان خود را براي تبليغ اباضيه به اطراف فرستاد. شاگرد معروف او، «ربيع بن حبيب» جانشين وي شد و كتاب جامع صحيح يا مسند ربيع را كه مهم‌ترين كتاب حديثي اباضيه است، نگاشت. شاگردان ابوعبيده به مغرب، جنوب ...

سؤال: ويژگى ها و امتيازات غدير چیست؟

جواب: در غدير آن چه را كه رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله از ابتداى بعثتش به صورت پراكنده درباره حضرت على عليه السلام فرموده بود جمع كرده و يك جا بيان نمود. افزون بر آن، غدير ويژگى‏ هايى را درخود جاى داد كه پيش از آن در تبليغ ‏هاى ديگر پيامبر نبود. و بدين سان از اهميت فوق العاده ‏اى برخوردار گرديد كه اهتمام و عنايتى خاص را در تمام جوانب مى‏طلبيد. – از جمله اين ويژگى ها صراحت كلام پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله و روشنى مقصود ايشان بود، تا آن جا كه حضرت به كلام تنها ...

سؤال: کتاب «مدینة العلم» تألیف کیست ؟ آیا این کتاب در زمان ما قابل دسترس است؟

کتاب «مدینة العلم» یکی از ارزنده ترین کتابهای شیخ صدوق بوده که متاسفانه به دست ما نرسیده است. این کتاب ظاهرا تا قرن دهم در دسترس بوده و عده ای از آن روایت کرده اند؛ امّا پس از آن مفقود شده و تلاش عالمانی همچون مجلسی برای یافتن نسخه ای از آن ناکام مانده است. برخی اطلاعات درباره این کتاب عبارت است از: ابن بابويه ( م 381) خود در عيون اخبار الرضا(علیه السلام) از این کتاب به عنوان يکي از تأليفاتش ياد نموده است[1]. همچنین نجاشي(372ـ450)[2]، شيخ طوسي(385ـ460) و ابن شهرآشوب(م 588) این کتاب را از جمله آثار وي ...

سؤال: حاکم نیشابوری کیست و کتاب معروف او چه نام دارد؟

جواب:«ابوعبدالله محمّد بن عبدالله»، معروف به حاکم نیشابوری، متوفی سال 405 هجری می باشد. وی از جمله‌ اعاظم محدثان عصر خویش و از بزرگان علم حدیث اهل سنت به شمار می رود که تنها عیب وی تمایل وی به تشیع بوده است. از كسانى كه در شمار شيعيان به اعتبار معناى محب اهل بیت علیهم السلام و برتری امام علی بر عثمان می باشد، حاكم نيشابورى است. به واسطه ی چنین اعتقادی ذهبى گاهى از او بسيار تمجيد مى‏ كند و گاهى او را مطرود و مجروح جلوه مى‏ دهد، که این امر علتی جز اتهام وی به تشیع نخواهد ...

چه كسى قرآن را جمع آورى و تدوين كرد؟

پاسخ : عظمت و بزرگى شأن قرآن كريم و احترامى كه اين كتاب الهى به دليل سفارش هاى مكرر پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) در ميان مسلمانان پيدا كرده بود و نيز منزلتى كه آن حضرت براى قرآن قائل بود،[1] موجب شد از همان آغاز نزول وحى، مسلمانان به حفظ آيات قرآن در ذهن خود اهتمام ورزند. بنابر اين، بسيار طبيعى است كه نشانه هاى كوشش براى حفظ قرآن و در مرحله بعد، نگارش آن، از زمان پيامبر(صلى الله عليه وآله) ديده شود. اولين قدم در راه پاسدارى از حريم قرآن، حفاظت از آيات الهى در خزينه افكار و سينه ...

سؤال: اهمیّت حدیث: «أَنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَعَلِيٌّ بَابُهَا» و دیدگاه محدثین اهل سنت نسبت به این حدیث چگونه است؟

جواب: حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب(علیه السلام) بر اساس روایات موجود در منابع عامه، بیشترین مناقب و فضائل را در بین اصحاب پیامبر(صلی الله علیه وآله و سلّم) به خود اختصاص داده؛ چنانچه ابن حجر عسقلانی(م852هـ) به نقل از بزرگان حدیث اهل سنت می نویسد: «قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْمَاعِيلُ الْقَاضِي وَالنَّسَائِيُّ وَأَبُو عَلِيٍّ النَّيْسَابُورِيُّ لَمْ يَرِدْ فِي حَقِّ أَحَدٍ مِنَ الصَّحَابَةِ بِالْأَسَانِيدِ الْجِيَادِ أَكْثَرُ مِمَّا جَاءَ فِي عَلِيٍّ»؛[1] ‌«احمد بن حنبل‏، اسماعيل قاضى، نَسايى و ابو على نيشابورى گفته ‏اند: به مقدارى كه حديثِ با سند صحيح درباره على(عليه السلام) آمده، در حقّ هيچ يك از اصحاب نيامده است». این ...