• یکشنبه، ۲۹ دی ۱۳۹۸
  • الأحد، 23 جماد أول 1441
  • Sunday, 19 January 2020

سوال: تنزیل و تطبیق در بحث تفسير به چه معناست؟

جواب: قرآن در موارد زیادی در کنار حادثه‎ها نشسته، و به واقعیت خارجی زندگی مردم معاصر پیامبر اکرم صلي الله عليه و آله توجه داشته است. البته گاه به طور صریح، نام اشخاص را ذکر کرده؛ اما در موارد زیادی از آنان و به وصف و ویژگی‎ها یاد کرده است؛ نمونۀ اول: «تَبَّتْ يَدا أَبِى لَهَبٍ وَ تَب‏»[1] و نمونة دوم «وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ ‏»[2]،« …الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لا يُجاوِرُونَكَ فيها إِلاَّ قَليلا»[3]،« أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَى قَرْيَةٍ »[4] می‎باشد. به موارد و مصادیقی که آیات قرآن به نام و یا صفت به آن‌ها پرداخته و در ...

سوال: تفاوت حديث قدسي و قرآن در چيست؟

جواب: در ميان احاديث به رواياتي برمي خوريم که از زبان خداوند نقل شده است به عنوان مثال حديث سلسله الذهب از امام رضا عليه السلام به نقل از پدران خود از پيامبر صلی الله علیه وآله و آن حضرت با وساطت جبرئيل از خداوند چنين نقل مي کند:كلمة لا آله إلا الله حصنی فمن قال لا اله الا الله دخل فی حصنی و من دخل فی حصنی امن من عذابی؛[1] توحيد، دژ مستحكم من است و هر كس به اين دژ درآيد از عذاب الهى ايمن است.به اين نوع از احاديث، اصطلاحا حديث قدسي گفته مي شود که ناظر ...

سؤال: ترتیب داستان آدم و فرشتگان و شیطان در قرآن چگونه است؟

جواب: با تامل درآیات قرآن کریم و بررسی داستان حضرت آدم و فرشتگان و ابلیس، می توان ترتیب داستان را اینگونه بیان نمود: 1. خبر دادن خداوند متعال از قرار دادن خلیفه خود بر روی زمین قرآن کریم در سورۀ بقره می فرماید:« وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَة»؛[1]به خاطر بياور هنگامى را كه پروردگارت به فرشتگان گفت: من در روى زمين، جانشينى [نماينده‏اى‏] قرار خواهم داد. این آیه سخنی از ماهیت این خلیفه بیان نمی دارد، اما در سورۀ حجر ماهیت خلیفۀ خود را مشخص می سازد که او انسان است که خلق شده از ...

سؤال: بقاى نسل انسان نخست در قرآن کریم چگونه ترسیم شده است؟

جواب: قرآن پس از بيان آفرينش انسان نخست، بقاى نسل او را از راه لقاح وآميزش انسان نر وماده مى داند. در اين مورد آيات فراوانى، در سوره هاى مختلف وارد شده است كه ما به صورت فشرده، به برخى از آنها اشاره مى كنيم: (…وَبدَأَ خَلْقَ الإنْسانِ مِنْ طين؛ ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَة مِنْ ماء مَهين)؛[1] «آفرينش انسان را از گل آغاز كرد، آنگاه آفرينش نسل وبقاى انسان را در آب بى ارزش قرار داد.» قرآن گاهى از مايه ى بقاى نسل، به لفظ «ماء» وگاهى به لفظ«نطفه» ياد مى كند.[2] نحوه ى تكامل نطفه را در رحم، ...

با توجه به آيات قرآن، بيان كنيد كه اين كتاب آسمانى چندبار بر پيامبر اكرم (ص) نازل شده است؟

جواب: با توجه به آيات (شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِى أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْءَانُ هُدًى لّلنَّاسِ وَ بَيّنتٍ مّنَ الْهُدَى‏ وَالْفُرْقَان)[1]؛ و (إِنَّآ أَنزَلْنهُ فِى لَيْلَةٍ مُّبرَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ)؛[2] و (إِنَّآ أَنزَلْنهُ فِى لَيْلَةِ الْقَدْر)[3] روشن مى‏شود كه زمان نزول قرآن در ماه مبارك رمضان، در شب مبارك قدر بوده است. از سوى ديگر، نزول تدريجى قرآن در طى 23 سال بعثت تا رحلت رسول‏ خدا (صلی الله علیه و آله) از مسلّمات تاريخى و روايى است و آيات قرآن نيز بر آن دلالت دارد: (سُورَةٌ أَنزَلْنهَا وَ فَرَضْنهَا وَ أَنزَلْنَا فِيهَآ ءَايتِ بَيّنتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ)[4]سوره‏اى فرو فرستاديم و (تبليغ و عمل ...

سؤال: با توجه به اینکه شب قدر فقط یک شب است اختلاف شب قدر در ایران با عربستان چگونه توجیه می شود ؟

جواب اول: شب همان سايه نيم كره زمين است كه بر، نيم كره ديگر مى ‏افتد، و مى‏دانيم اين سايه همراه گردش زمين در حركت است، و يك دوره كامل آن در بيست و چهار ساعت انجام مى‏شود، بنا بر اين ممكن است شب قدر يك دوره كامل شب به دور زمين باشد، يعنى مدت بيست و چهار ساعت تاريكى كه تمام نقاط زمين را زير پوشش خود قرار مى‏دهد شب قدر است كه آغاز آن از يك نقطه شروع مى‏شود و در نقطه ديگر پايان مى پذیرد[1]. جواب دوم: ما از حقائق تکوین عالم و ارتباط عالم ماده با ...

سؤال:آياتى كه نام خاص دارند، (مانند: آية الكرسى) را نام ببريد؟

سؤال:آياتى كه نام خاص دارند، (مانند: آية الكرسى) را نام ببريد؟: شمارى از آيات نامدار، عبارتند از: 1- اخوت: (إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَة …) (حجرات، 10). 2- اذُن يا تصديق: (وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِىَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ) (توبه، 61). 3- استدراج: (وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بَايتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مّنْ حَيْثُ لَايَعْلَمُون) (اعراف، 182)/ (قلم، 44). 4- استرجاع: (إنّا للَّه ‏و إنّا إليه رجعون) (بقره، 156). 5- استعاذه: (فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْءَانَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطنِ الرَّجِيمِ) (نحل، 98). 6- اطاعت: (يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ أَطِيعُواْ اللَّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِى الْأَمْرِ مِنكُم) (نساء، 59). 7- افك: (إِنَّ الَّذِينَ جَآءُو بِالْإِفْكِ عُصْبَةٌ مّنكُم …) (نور، 11). 8- اكمال: ...

سؤال: آيا على بن ابراهيم قمى(از بزرگان شيعه در قرن سوم و چهارم) قائل به تحریف قرآن بوده است؟

جواب:برخى از محدثان شيعى، مانند محدث نورى و (نيز ظاهر كلام) محدث فيض كاشانى، على بن ابراهيم قمى را با استناد به تفسير منسوب به وى، در زمره‏ى تحريف‏ گرايان قرار مى‏ دهند. محدث نورى مى ‏نویسد: «متن تفسير على بن ابراهيم قمى كه از اخبار تحريف نما پر است، نشان دهنده‏ ى ديدگاه وى درباره ‏ى وجود تغيير و نقصان در قرآن است؛ همان گونه كه در مقدمه‏ ى تفسيرش نيز، با صراحت، گرايش خود به تحريف را بيان كرده است».[1] مرحوم فيض كاشانى نيز همين ديدگاه را درباره ‏ى على بن ابراهيم دارد. [2] اين نوع داورى ‏ها ...

سؤال: آيا شيعيان براي تأييد مذهب خود آيات قرآن را تأويل مي کنند؟

پاسخ: در توضيح مطلب ناگزير بايد قدري درباره لزوم تأويل برخي از آيات سخن بگوييم تا روشن شود تأويل برخي از آيات، مورد اتفاق همه علماي اسلام است. توضيح اين که قرآن، آيات خود را به دو گروه تقسيم مي کند و مي فرمايد: «هُوَ الَّذِي أنْزلَ عَلَيْکَ الْکِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْکَماتٌ هُنَّ أُمُّ الکِتاب وَأُخَرُ مُتَشابِِهات فَأَمّا الّذينَ في قُلُوبِهِمْ زَيغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَة وَابْتِغاءَ تَأْويلِهِ وَما يَعْلَمُ تَأَويلهُ إِلاّ اللّه وَالرّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنّا بِهِ کُلٌّ مِنْ عِنْد رَبّنا وَما يَذَّکَّرُ الاّ أُولُوا الأَلباب».[1]«اوست که کتاب ـ قرآن ـ را بر تو نازل کرد. ...

سؤال: آيا شيخ صدوق(ره) قائل به تحریف قرآن بوده است؟

جواب: شيخ ابو جعفر صدوق (م. 381 ه. ق) در رساله‏ اى كه براى بيان عقايد شيعه نگاشته است، با صراحت باور خود درباره ‏ى سلامت قرآن از تحريف را چنين ابراز مى ‏كند: «اعتقاد ما اين است: قرآنى كه خداوند بر پيامبرش (محمد صلّى اللّه عليه و اله) نازل كرده همين قرآن بين دو جلد مرسوم در بين مردم است و [آياتش‏] بيش از اين نيست …».[1] با اين وصف، برخى از بيماردلان وهابى، مانند دكتر ناصر قفارى،[2]‏ احسان الهى ظهير،[3] محمد عبد الرحمن سيف‏،[4] و … مى‏ كوشند تا در اين باور ترديد ايجاد كنند. برخى از آنان ...