يكى از هفت چيزى كه موجب عذاب مى شود و از گناهان كبيره شمرده شده است، قذف يا نسبت دادن زنا و لواط به ديگران است.[1] از اين رو بر كسى كه مرتكب قذف مى شود حد جارى مى شود و حد قذف هشتاد ضربه تازيانه است.[2] چنان كه آيه شريف مى فرمايد:(و الذين يرمون المحصنات... فاجلدوهم ثمانين جلده).[3](كسانى كه نسبت زنا به زنان شوهردار مى دهند... هشتاد تازيانه به آنان بزنيد) در روايات نيز آمده كه حد قذف هشتاد تازيانه است.[4]

عمر بن نعمان جعفى مى گويد امام صادق(عليه السلام) دوستى داشت كه هرگز از ايشان جدا نمى شد، تا اين كه روزى آن مرد غلام امام را با تعبير «اى زنا زاده!» صدا زد، امام صادق(عليه السلام) با شنيدن اين تعبير دست خود را بلند نموده و بر پيشانى زد و فرمود: «سبحان الله قذف أمه قد كنت أرى أنّ لك ورعاً، فاذاً ليس لك ورع...»; خداوند منزه است، مادرش را قذف نمودى، تو را فردى پاك مى دانستم، اكنون روشن شد كه تو را پرهيزى از گناه نيست، عرض كرد: فدايت شوم، مادر او مشرك بود. فرمود: آيا نمى دانى كه براى هر امتى نكاحى است، از من دور شو، از آن پس تا فرا رسيدن مرگ وى هرگز نديدم كه با حضرت راه رود.[5]

قذف يكى از گناهان بزرگ است چنان كه قرآن با بيان ماجراى «افك» برخى از صحابه را كه به ساحت مقدس پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) اهانت نموده و به يكى از همسران آن حضرت نسبتى ناروا زدند، مورد عتاب قرار داده است. قرآن مى فرمايد: (انّ الذين جاؤا بالافك عصبةٌ منكم لا تحسبوه شراً لكم بل هو خير لكم... لو لا اذ سمعتموه ظنَّ المؤمنون و المؤمنات بأنفسهم خيراً و قالوا هذا إفكٌ مبينٌ);[6] به راستى آنانى كه دروغ بستند، گروهى از شما هستند، نپنداريد كه آن براى شما شر است، بلكه براى شما خير است... چرا هنگامى كه آن (بهتان) را شنيديد مردان و زنان مومن گمان نيك به خود نبردند و نگفتند اين بهتانى است آشكار.

هر چند بين روايات شيعه و اهل سنّت درباره فردى كه مورد قذف واقع شده اختلاف است، چون اهل سنّت مى گويند: عايشه بوده و اهل تشيع او را ماريه قبطيه مى دانند. در عين حال درباره حكم آن هيچ گونه اختلافى وجود ندارد. هر كس همسران پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) را قذف كند بر اساس اين آيه و روايات مربوطه، با قرآن مخالفت نموده و حكم كسى كه با قرآن مخالفت نمايد روشن است.

از اين رو ادعاى برخى از نويسندگان ناآگاه اهل سنّت كه مى گويند شيعه به قذف عقيده دارد، جز تهمت چيزى نيست. در فقه اماميه با قذف مادر پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) نيز به شدت برخورد شده است، از اين رو مى فرمايند: «و قاذف أم النبى(صلى الله عليه وآله وسلم) مرتد يقتل ان لم يتب و لو تاب لم يقبل توبته اذا كان ارتداده عن فطرة»;[7] كسى كه به ساحت مادر پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) نسبت ناروا بدهد، چنانچه توبه نكند كشته مى شود، و اگر مرتد فطرى ـ پدر و مادر يا يكى از آن دو مسلمان باشند ـ باشد توبه او پذيرفته نمى شود.

 

 

 


[1]

. وسائل الشيعه، ابواب جهاد النفس، باب 46.

[2]

. شرح لمعه، ج 2، ص 345.

[3]

. نور/ 4.

[4]

. وسائل الشيعة، ابواب حد القذف، باب 4.

[5]

. وسائل الشيعه، ج 11، باب 13، ص 331.

[6]

. نور/ 11 ـ 13.

[7]

. شرح لمعه، ج 2، ص 1345.