• چهارشنبه، ۱۷ آذر ۱۴۰۰
  • الأربعاء، 3 جماد أول 1443
  • Wednesday, 8 December 2021

حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام

حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السلام

بسمه تعالی

نویسنده: رضا اخوی

اشاره

در ایران اسلامی، امامزادگان و بزرگان فراوانی در نقاط مختلف کشور مدفونند که با کمال تأسف بیشترین کاربرد آنها برای عوامالناس، رفع حوائج مادی و برطرف نمودن گره های زندگی است؛ در حالیکه- علی رغم تأکید منابع دینی- عموم مردم شناختی از شخصیت، کمالات و درجات معنوی آنان ندارند. یکی از این بزرگان حضرت عبدالعظیم حسنی است که به بررسی نکاتی از زندگانی ایشان می پردازیم.

معرفی

حضرت عبدالعظیم (ع) فرزند عبدالله بن علی، از نوادگان حضرت امام حسن مجتبی(ع) است و نسبش با چهار واسطه به آن حضرت می رسد؛ لذا به حسنی شهرت یافته است.

ایشان در چهارم ربیع الثانی سال ۱۷۳ هجری قمری در شهر مقدّس مدینه متولد شدند و مدّت ۷۹ سال عمر با برکت او با دوران امامت چهار امام معصوم یعنی امام موسی کاظم(ع)، امام رضا(ع)، امام محمّدتقی(ع) و امام علیّ النّقی(ع) مقارن بوده و محضر مبارک امام رضا(ع)، امام محمّد تقی (ع) و امام هادی(ع) را درک کرده و احادیث فراوانی از آنان روایت کرده است.

برگی از فضائل

  1. عالم

یکی از ابعاد مهمّ در شخصیّت حضرت عبدالعظیم(ع) مقام و منزلت علمی و دانش و خدمات علمی اوست. ‌ایشان از دانشمندان شیعه و از راویان حدیث ائمه معصومین (ع) و نیز از چهره‌هاى بسیار محبوب و مورد اعتماد نزد اهل بیت عصمت و طهارت(ع) به شمار می‌رفت. علی رغم اینکه دوران ایشان، عصر حاکمیت عباسیان و ایجاد خفقان و سختگیرى نسبت به شیعیان بود، ‌ولى مدافعان دین و حافظان مکتب که روایات امامان را ثبت و نقل می‌کردند، نقش عمده‌اى در پاسدارى و صیانت از فرهنگ والاى اهل بیت(ع) داشتند و این بزرگوار نیز یکى از سنگربانان عقیده تابناک تشیع محسوب می‌شد که در حفظ و انتشار سخنان ائمه اطهار(ع) سخت کوشا بود.

یکی از جلوه های علمی ایشان، علاوه بر نقل قريب 80 حديث از ائمه معاصر خویش، تألیف دو کتاب به نام «خطبههای امیرالمومنین(ع)» و  کتاب «یوم و لیله» از ایشان است.

  1. تجدید ایمان

پیامبر اعظم(ص) میفرماید: ايمان در درون شما كهنه و فرسوده مي شود؛ همان گونه كه لباس در تن شما كهنه مي شود. پس از خداي متعال بخواهيد كه ايمان را در قلبهايتان تازه و نو گرداند.  این سخن بدین معناست که هر مؤمنی وظیفه دارد عقاید و باورهای مذهبی خود را به کارشناسان و متخصصان این امور ارائه نماید تا با اطمینان خاطر، مسیر بندگی را به سلامت بپیماید.

حضرت عبدالعظیم هم از کسانی بود که چنین سیرهای داشتند. مشهور است که ایشان عقاید خود را خدمت امام هادی (ع) ارائه نمودند. خود ایشان می فرماید: خدمت امام هادی(ع) رسیدم. هنگامی كه چشم آن حضرت بر من افتاد، فرمود:«ای ابوالقاسم!خوش آمدی. انت ولینا حقا؛ تو از دوستان حقیقى و واقعی ما هستی.»

عرض كردم:«یا ابن رسول الله! میل دارم معتقدات دینی خود را برشما عرضه بدارم. اگر عقاید من درست است، ثابت باشم تا آن گاه كه رحمت خداوند را ملاقات كنم.» فرمود: «عقاید خود را اظهار كن.» امام پس از آنكه جناب عبدالعظیم حسنی عقاید خود را بیان می‌دارد، می‌فرماید:«ای ابوالقاسم! به خداوند قسم! این عقاید دین خداست كه آن را برای مردم برگزیده است. به همین عقاید ثابت باش. خداوند تو را در دنیا و آخرت به همین عقیده ثابت بدارد.»

  1. مرجع علمی و معنوی

به سبب کمالات و فضائل حضرت عبدالعظیم، امامان هم عصر ایشان نیز، مردم را برای رفع مشکلاتشان به ایشان ارجاع می دادند. شخصى به نام اباحماد رازىـ از شیعیان و موالیان شهر رىـ با وجود مشکلات آن زمان به سامراء‌ رفت و خدمت امام زمانش حضرت على النقى(ع) رسید و مسائلى را پرسید. ‌امام ضمن پاسخ به مسائل او فرمود: « اى اباحماد! هرگاه مشکلى از امور دینى برایت پیش آمد،‌ جواب مشکل خود را از عبدالعظیم حسنى بخواه و سلام مرا به او برسان».

علت هجرت به ری 

علت مهاجرت حضرت عبدالعظیم(ع) از مدینه به ری را باید در اوضاع سیاسی و اجتماعی آن عصر، جستجو کرد.

خلفای عباسی نسبت به خاندان پیامبر(ص) و شیعیان ائمه(ع) بسیار سخت گیری می کردند. در عصر خلافت متوکّل، وی برای مصون ماندن از خشم مردم مظلوم و جلوگیری از تجمع شیعه بر محور وجود امام هادی(ع)، آن حضرت را از مدینه به سامرا برد، تا تمامی فعالیتها و ارتباطات آن امام را زیر نظر داشته باشد. حتّی چندین بار مأموران خلیفه به خانه امام ریختند و با گستاخی تمام، به تفتیش خانه آن حضرت پرداختند.

از آنجا که حضرت عبدالعظیم(ع) بعضا به خدمت امام هادی(ع) در سامرا می رسید و از محضرش استفاده می نمود، جاسوسان خلیفه، ارتباط ایشان را با امام هادی(ع) گزارش نمودند و در پی آن، خلیفه دستور تعقیب و دستگیری وی را صادر کرد و لذا حضرت عبدالعظیم حسنى برای مصون ماندن از خطر خلیفه عباسی، خود را از چشم مأموران پنهان می کرد و در شهرهای مختلف به صورت ناشناس، رفت و آمد می کرد. این وضع ادامه داشت تا اینکه حضرت عبدالعظیم به صورت یک مسافر ناشناس، وارد شهر «ری» شد و در آنجا قصد اقامت نمود.  مردم دیندار آن سامان، وقتی مردم از حضور ایشان مطلع شدند، برای کسب فیض به محضرش شتافتند تا از علوم و روایاتش بهره گیرند و عطر خاندان عصمت را از او ببویند.

وفات

 سرانجام آنحضرت، پس از مدتی اقامت در شهر ری، در پانزدهم شوال 252هجری، پس از مدتی بیماری و رنج، وفات یافته و پیکر مطهّر ایشان در میان خیل عظیم مردم تشییع شهر، در آن شهر به خاک سپرده شد.

فضیلت زیارت

در فضیلت زیارت مرقد حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) همین بس که نقل شده: مردى از اهل ری، خدمت امام هادی (ع) رسید. امام از او پرسیدند: ‌کجا بودی؟

گفت: به زیارت سیدالشهدا(ع) رفته بودم.

‌حضرت فرمودند:‌ بدانکه اگر قبر عبدالعظیم حسنی(ع) را زیارت کنى، گویا حسین بن علی(ع) را زیارت کرده‌ای. 

از این رو در فرازی از زیارتنامه ایشان چنین میخوانیم: … اَلسَّلامُ عَلیْكَ یا مَنْ بِِزِیارَتِهِ ثَوابُ زِیارَة سَیِّدِ الشُّهَداءِ یُرْتَجی…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code