• سه شنبه، ۱۸ مرداد ۱۴۰۱
  • الثلاثاء، 11 محرم 1444
  • Tuesday, 9 August 2022

پرسش : چه كسى لقب امّ‏ المؤمنين را به عايشه همسر پيامبر داده است؟

پاسخ : در قرآن كريم، وقتى كه خداوند متعال اختيارات و اولويّت پيامبر مكّرم را بر افراد بيان مى كند، زنان رسول اللَّه را مادر مؤمنان معرّفى مى كند:”النبى اولى بالمؤمنين من انفسهم و ازواجه امهاتهم”.[1] در اين آيه، اولويت پيامبر بر مسلمانان به طور مطلق بيان شده، و مفهوم آن اين است: در كلّيّه اختياراتى كه انسان بر خويشتن دارد، پيامبر از خود او نيز به آن سزاوارتر است. قرآن در اين آيه، به آن ها لقب مادر مؤمنان داده است و اين لقب، شامل فرد خاصّى از همسران رسول اكرم نمى شود؛ بلكه همه همسران حضرت را در ...

پرسش: آيا در قيامت خداوند به تنهايي به گناهان رسيدگي می كند يا فرشتگان هم مأمور رسيدگي هستند؟

“پاسخ : در قرآن مسأله معاد، اهمیت ويژه‏اي دارد و در صدها مورد با نام‏ هاي گوناگون از آن ياد شده است. ايمان به روز جزا در رديف ايمان به خدا و از اصول دين اسلام است و منكر آن از آئين اسلام خارج می ‏شود. بنابر آموزه ‏هاي قرآني، در آخرت از تمام اعمال انسان حسابرسي می ‏شود: «فمن يعمل مثال ذرة خيراً يره و من يعمل مثقال ذرة شراً يره»;[1] پس در آن روز هر كه به قدر ذره ‏اي كار نيك كرده پاداش آن را خواهد ديد و هر كه به قدر ذره‏اي كار زشت مرتكب شده ...

پرسش: آيا مزد رسالت پيامبر(ص) خمس است؟ اگر كسي سيد نباشد مي توان به او خمس داد؟

“پاسخ : شكي نيست كه پيامبر اسلام(ص) براي راهنمايي مردم، هيچ گونه مزدي از آنان نخواسته بلكه پاداش خود را از خداوند خواسته است: و ما اسئلكم عليه من اجر ان اجري الا علي الله.[1] اگر در بعضي از آيات قرآن دوستيِ خاندان پيامبر مزد رسالت معرفي شده: قل لا اسئلكم عليه اجراً الا المودة في القربي [2] بدين جهت است كه اين دوستي خدمت ديگري به مردم است؛ زيرا دوستي اين خاندان موجب هدايت مي‏شود. ما سئلتكم من اجر فهو لكم;[3] آن چيزي كه به عنوان اجر (دوستي ذوي القربي) درخواست شده، به نفع شما است. بنابراين، مزد رسالت ...

پرسش: منظور از عرش خداوند چيست؟

“پاسخ : در لغت، عرش به معناي سقف يا چيزي است كه داراي سقف است. به تخت‏ هاي بلند نيز عرش مي ‏گويند، چنان‏چه در داستان سليمان مي‏خوانيم: ايكم يايتني بعرشها؛ كدام يك از شما مي‏توانيد تخت او (بلقيس) را براي من حاضر كنيد.[1] به داربست ‏هايي كه براي بر پا نگه داشتن بعضي از درختان مي‏زنند، نيز عرش مي‏ گويند، چنان‏كه در قرآن مي‏خوانيم: و هو الذي انشأ جنات معروشات و غير معروشات؛ او همان كسي است كه باغ‏هايي از درختان داربست دار و بدون داربست را آفريد.[2] هنگامي كه در مورد خداوند عرش را به كار مي‏بريم منظور ...

پرسش: آيا همه فرشتگان از انسانها حسابرسي می كنند؟

“پاسخ : حسابرسي اعمال انسان در قيامت، از مسلمات دين مقدس اسلام است. ملائكه الهي داراي مسؤوليت‏ هاي متفاوت اند. بنابر آيات، بعضي از ملائكه، مسؤول نوشتن اعمال انسان در دنيا هستند: انّا له كاتبون;[1] ان رسلنا يكتبون ما تمكرون.[2] مراد از رسلنا در اين آيه، فرشتگان‏اند كه اعمال انسان را می ‏نويسند. ام يحسبون انّا لا نسمعُ سِرَّهُم و نجوئهم بَلي و رُسُلنا لديهم يكتُبون;[3] آيا گمان می ‏كنند كه سخنان پنهانشان را كه در گوش هم می ‏گويند، نمی ‏شنويم؟! بلي، می ‏شنويم و رسولان ما و فرشتگان همان لحظه آن را می ‏نويسند. بنابر روايات، دو فرشته، ...

پرسش: چرا در قرآن، خداوند به نفس لوّامه قسم خورده است؟

“پاسخ : در قرآن كريم، خداوند سبحان براي انسان سه نفس را نام برده است: 1. نفس اماره: نفسي است كه انسان را به گناه فرمان مي‏دهد و به هر سو مي ‏كشاند. خداوند در سوره يوسف مي‏ فرمايد: و ما اُبِّرئ نفسي انّ النفس لامارة بالسوء؛ من هرگز نفس خود را تبرئه نمي‏كنم، چون نفس سركش همواره به بدي‏ ها فرمان مي‏دهد. 2. نفس مطمئنه: نفسي است كه بر اثر اطاعت و بندگي خداوند سبحان به دست مي ‏آيد. انساني كه كنترل غرائز خويش را در دست گرفته و به آرامش و سكينه دروني رسيده است، داراي نفس مطمئنه ...

پرسش : نامهاي اصحاب كهف چيست و غار اصحاب كهف كجا است؟

“پاسخ : قرآن كريم در مورد اصحاب كهف سه قول را نقل كرده است كه در اين اقوال، اصحاب كهف 3 الي 7 نفر بودند و قول صحيح همان 7 نفر است؛ ولي به نام آنان اشاره نشده است.[1] بنابر گزارش بعضي از محققان نام‏ هاي آنان عبارت است از: 1. مالخوس؛ 2. ماكسيميانوس؛ 3. مارسيانوس؛ 4. دفوسيوس؛ 5. يوحنا؛ 6. سراپيون؛ 7. كنتانتينوس.[2] محققان درباره مكان اصلي غار اصحاب كهف، اختلاف نظر دارند و از مكان‏ هاي گوناگوني ياد كرده‏ اند كه برخي از آنها چنين است: 1. غاري در شهر اِفسُوس (شهري مخروبه در تركيه) كه در 73 ...

پرسش: آيا ميشود به قرآن قسم خورد؟

“پاسخ : آري، در قرآن مجيد كه كتاب هدايت بشر است، ده‏ها قسم به غير خدا وارد شده است؛ مانند: سوگند به مكه[1]،قرآن[2] آسمان[3]، خورشيد[4]،شب[5] روز[6]، سپيده دم[7] و… اگر قسم به غير خداوند مانند قرآن مجيد بر بندگان حرام بود بايستي خداوند اين مسئله را تذكر مي‏داد و از طرفي در احاديث فراوان آمده است كه پيامبر گرامي اسلام به غير خداوند قسم ياد كرده است. بنابراين قسم ياد كردن به قرآن از لحاظ فقهي اشكالي ندارد لكن بايد توجه داشت كه اينگونه قسمها منشأ اثر نخواهد بود يعني موافقت با مورد قسم واجب نيست و اگر با مورد ...

پرسش: چرا قبله مسلمانان از بيت المقدس به كعبه تغيير كرد؟

“پاسخ : واژه قبله ، در لغت، به معناي مكاني است كه نمازگزار به سمتِ آن نماز مي‏خواند.[1] قبله يهوديان، بیت ‏ المقدس است. آنان رو به بیت ‏المقدس نماز مي‏خوانند. قبله مسلمانان، مشرق است. آنان رو به سوي مشرق نماز مي‏گزارند.[2] رسول اكرم 13 سال در مكه و مدتي نيز در مدينه، رو به سوي بیت ‏المقدس نماز خواند و پس از آن به فرمان خداوند، به سوي كعبه نماز گزارد. تغيير قبله يكي از كارهاي مهم پيامبر(ص) بود. در تفسير الميزان، درباره زمان تغيير قبله مي‏خوانيم : «بيش‏ترين و صحيح‏ترين روايات، دلالت دارند بر اين كه تغيير قبله ...

پرسش: چرا خداوند در قرآن براي خودش گاهي از ضمير””أنا””و گاهي “”نحن””استفاده كرده است؟

“پاسخ : تعبير “”نحن”” در مورد خداوند ممكن است براي بيان عظمت و قدرت باشد؛ زيرا بزرگان هنگامي كه از خود سخن مي‏گويند، نه فقط از خود كه از مأمورانشان نيز خبر مي‏دهند، و اين كنايه از قدرت، و عظمت و وجود فرمانبرداراني در برابر اوامر او است.[1] بنابراين در ضمير متكلم مع الغير (نحن و نا) نظر به واسطه و اسباب است مانند جبرئيل كه وحي خدا را مي‏رساند، ملك الموت كه جان انسان‏ها را مي‏گيرد، فرشتگان مأمور رزق و ساير مدبر الامر كه در طول فاعليت خدا قرار دارند. لذا در جائي كه سخن از افعال خداوند مانند ...