• سه شنبه، ۱۲ مرداد ۱۴۰۰
  • الثلاثاء، 24 ذو الحجة 1442
  • Tuesday, 3 August 2021

پرسش: آيا انسانهاى معمولى می توانند نمازشان را با حضور قلب بخوانند؟

“پاسخ: سزاوار است نمازگزار، در تمام ذكرها و افعال نماز، حضور قلب داشته باشد و با توجه كامل به حضرت معبود و عظمت و جلال و هيبت او به نماز بايستد و قلب خود را از غير او فارغ گرداند و خود را در برابر خداى عظيم قرار دهد و او را مخاطب سازد و با او به راز و نياز بپردازد. اگر نمازگزار اين گونه باشد، قلبش را هيبت فرا می ‏گيرد و خود را در اداى وظيفه مقصر می ‏بيند و از خدا می ‏هراسد و وسعت رحمت الهى را می ‏نگرد و اميدوار به رحمت او می ...

پرسش:چرا با وجود آنكه ما كتابهاى زيادى درباره شناخت خداوند خوانده ايم ولى هنوز نتوانسته ايم به حقيقت ذات خداوند معرفت پيدا كنيم؟

“پاسخ : ايمان آوردن به خداى تعالى, منشأ و سرچشمه ‏اش نهاد و فطرت خود آدمی است و چيزى نيست كه از خارج و از لابلاى كتابها به دست آيد. بله، در بهتر شناختن خدا و پى بردن به عظمت او در قرآن كريمش دستور داده بيشتر در آيات آفاق و انفس مطالعه كنيد. هرچه آدمی به حقيقت هستى خود و اسرار شگفت آورى كه در روح خودش و در سراسر جهان هست، بيشتر آگاه شود قهراً به عظمت صانعش بيشتر پى می ‏برد؛ چگونه ممكن است ما كه در برابر يك دانشمند اين همه خضوع می ‏كنيم، در برابر ...

پرسش: هدف از خلقت بشر چيست؟ و خداى تعالى از اين كار چه سودى را در نظر داشته؟

“پاسخ : معمولا وقتى كه سؤال می ‏شود كه «فلانى هدفش از فلان كار چه بوده؟» اين معنا به ذهن می ‏رسد كه او با انجام آن كار چه حاجتى را از خود برطرف كرده؟ و يا چه كمالى را بدست آورده؟ و يا چه ضررى را از خود دفع كرده؟ البته گاهى هم منظور از اين سؤال، هدف و غرض و سود عايد به خود صاحب عمل نيست، بلكه منظور، اين است كه بفهمد فلانى از اين كار چه خاصيتى در نظر داشته؟ هرچند كه اين خاصيت عايد خود او نشود، بلكه عايد غير شود. به كار بردن كلمات ...

پرسش: هدف از آفرينش كائنات چه بوده است؟

“پاسخ : مرحوم صدر المتألهين در جلد ششم اسفار صفحه 366 فرموده: هر چند كه «غرض» در مقابل علت صورى، علت مادى و علت فاعلى، چهارمين علت هر موجود است وليكن در حقيقت, علت غايى (غرض) علت فاعليت فاعل است؛ زيرا فاعل تا غرض حاصل از كارى را در نظر نداشته باشد دست به آن كار نمی ‏زند. اين غرض و هدف است كه فاعل را وادار به فعل می ‏كند. پس علت فاعل شدن فاعل، پديد آمدن غرض است و در مورد خداى تعالى اگر بگوييم كارهايش معلل به غرض و غايت است در حقيقت گفته ‏ايم غرض باعث ...

پرسش: اگر خداى تعالى آدمهاى خوب و پرهيز كار را دوست دارد، چرا در مواردى كه احتياج به كمك دارند آنها را تنها می گذارد؟

“پاسخ : اولا: بسيار می ‏شود كه فرد, زندگى خود را با ظاهر زندگى يک توانگر مقايسه می ‏كند آنگاه احساس كمبود و احتياج می ‏كند و اما اگر زندگيش را با زندگى فردى كه در دورترين نقاط كوير ايران با چند دانه خرما قناعت می ‏كند مقايسه نمايد هرگز احساس كمبود و احتياج نمی ‏كند؛ با اينكه به ما دستور داده‏اند كه هميشه در مورد زندگى حيوانى (يعنى امور مادى) به پايين‏تر از خود نگاه كنيد تا زندگى برايتان گوارا شود و در زندگى انسانى (يعنى در امور معنوى) به بالاتر از خود نگاه كنيد تا به هيچ حد ...

پرسش: آيا با وجود برهان وحى، دليل عقلى مردود نيست؟ با اينكه بسيار می شود كه عقل، در احكام خود اشتباه می كند؟

“پاسخ : اولا: همين سخن، استدلالى است عقلى؛ ثانياً: صرف اينكه احياناً می ‏بينيم كه عقل در حكمی كه كرده دچار اشتباه شده، باعث نمی ‏شود كه ما احكام عقلى را بكلى مردود بدانيم، چون بسيار می ‏شود كه حواس ظاهرى ما در تشخيص محسوسات اشتباه می ‏كند، مثلا چشم ما آتش گردان را به صورت يك دايره می ‏بيند، و اين معنا را باعث آن نمی ‏دانيم كه نسبت به تشخيص حواس خود بدگمان شويم، و به كلى آن را باطل و بى‏اعتبار بدانيم، بلكه هر زمان نسبت به صحت تشخيص يكى از آن حواس خود اطمينان پيدا كرديم، ...

پرسش: با اينكه در قرآن كريم از تقليد آباء و اجداد نهى شده و همواره دعوت كرده به اينكه دين با تحقيق انتخاب شود، چرا علما و مراجع دينى از خواندن كتب ضاله نهى می كنند؟

“پاسخ : بله، قرآن كريم از اينكه انسانها خود را تا افق ميمون ها و طوطى‏ ها پايين بياورند كه هر كس هر چه گفت قبول كنند، نهى كرده و آن را كفران نعمت عقل دانسته و بارها تذكر داده كه شكر نعمت عقل به جاى آريد و آن به همين است كه آن را به كار ببندى و راه زندگى را با نور عقل روشن سازى و اينكه فقها و مراجع تقليد، خواندن كتب ضاله را تحريم كرده ‏اند، خواندن كسى را تحريم كرده ‏اند كه تحت تأثير سوء آن كتابها، قرار می ‏گيرد، يعنى آنچه در آن كتاب‏ها ...

پرسش: آيا خواب ديدن حقيقت دارد يا خير؟

“پاسخ : به طور كلى نه می ‏توان گفت رؤيا و خواب ديدن, خالى از حقيقت است و نه می ‏توان گفت به طور كلى هر رؤيايى داراى حقيقت است اهل فن و آشنايان به احاديث براى رؤياى قابل تعبير شرايطى ذكر كرده‏ اند از آن جمله اينكه: رؤيا در آخر شب و نزديك به طلوع فجر و يا قبل از ظهر واقع شده باشد و ديگر اينكه در حالى واقع شده باشد كه در بدن هيچگونه ناراحتى نباشد، يعنى صاحب خواب وقتى از خواب بر می ‏خيزد، احساس تشنگى، گرسنگى، گرما، سرما، درد و… نكند و خود را سالم ...

پرسش: آيا مسأله ميثاق در عالم ذر دليل بر اين نيست كه انسان در ابتداى تولد، شناخت قبلى از جهان دارد و اگر نيست چرا؟

پاسخ : آنچه از آيه 172 سوره اعراف[1] كه مدرك اصلى در مسأله عالم «ذر» و نيز از رواياتى كه در تفسير آن وارد شده استفاده مى ‏شود اين مطلب است كه بشر در همان اوان خلقتش نسبت به پروردگارش شناخت دارد و اما اينكه نسبت به جهان شناخت داشته باشد مثلا آب، آفتاب و ساير موجودات را بشناسد، نه از آيه ‏اى از آيات قرآنى استفاده مى‏ شود و نه از هيچ روايتى؛ و خوب است صاحب سؤال به تفسير اين آيه مراجعه نمايد و من احتمال مى‏ دهم اين سؤال در اثر مطالعه سخنان كسانى به ذهن رسيده ...

پرسش: آيا خدا می تواند كار محال را انجام دهد؟

“پاسخ : محال بر دو قسم است: 1- محال عقلى؛ 2- محال عادى. محال عقلى و ذاتى آن است كه وجودش غير ممكن باشد، مثل جمع بين شب و روز در يك وقت و يكجا و نيز مثل اينكه يك غذا هم شور باشد و هم بى‏ نمك و يا همه‏ ى آب ليوان هم گرم باشد و هم سرد. به اصطلاح علمی گفته می ‏شود اجتماع نقيضين و ارتفاع نقيضين و اجتماع ضدين محال عقلى و ذاتى است كه قابل اينكه وجود پيدا كنند نيستند. قسم دوم كارهايي كه دسته جمعى می ‏توانند انجام دهند اما انجام آن براى ...