• جمعه، ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱
  • الجمعة، 18 شوال 1443
  • Friday, 20 May 2022

پرسش: منظور از عرش خداوند چيست؟

“پاسخ : در لغت، عرش به معناي سقف يا چيزي است كه داراي سقف است. به تخت‏ هاي بلند نيز عرش مي ‏گويند، چنان‏چه در داستان سليمان مي‏خوانيم: ايكم يايتني بعرشها؛ كدام يك از شما مي‏توانيد تخت او (بلقيس) را براي من حاضر كنيد.[1] به داربست ‏هايي كه براي بر پا نگه داشتن بعضي از درختان مي‏زنند، نيز عرش مي‏ گويند، چنان‏كه در قرآن مي‏خوانيم: و هو الذي انشأ جنات معروشات و غير معروشات؛ او همان كسي است كه باغ‏هايي از درختان داربست دار و بدون داربست را آفريد.[2] هنگامي كه در مورد خداوند عرش را به كار مي‏بريم منظور ...

پرسش: شهيد به چه كسي گفته می شود؟

“پاسخ : در لغت، شهيد به معناي كشته شده در راه خدا (قتيل في سبيل الله) است. شهيد از نام‏ هاي خدا است.[1] در فرهنگ اسلام، شهادت دو معناي متفاوت دارد: خاص و عام. معناي خاص شهادت، كشته شدن در معركه جنگ در راه خدا است و احكام خاصي در فقه اسلامی دارد؛ مثلاً شهيد نياز به غسل و كفن ندارد، بلكه با لباس خونين خود دفن شود. معناي وسيع شهادت آن است كه انسان در مسير انجام وظيفه الهي كشته شود يا بمیرد. بنابراين، هر كس در حين انجام چنين وظيفه‏ اي از دنيا برود شهيد است. در روايات ...

پرسش: آيا كودكاني كه قبل از تولد يا در دوران نوزادي از دنيا می روند، به بهشت می روند؟

“پاسخ : خداوند متعال نسبت به بندگانش رئوف و مهربان است. رحمت واسعه خداوند دائر مدار چيزي نيست و شامل همه بندگان می ‏شود. در مورد اطفال از روايات بسياري كه در اين زمینه آمده است، دو مطلب استفاده می ‏شود: 1. اولاد در بهشت به پدران و نياكان صالح خود ملحق می ‏شوند؛ بدون اينكه از ثواب و درجه پدران و نياكان آنان چيزي كاسته شود.[1] 2. براي اينكه حجت تمام شود آنان را مورد آزمايش قرار می ‏دهد.[2]” پاورقي “[1‍] بحارالانوار، علامه مجلسي، ج 5، باب 13، ح 3. [2‍] همان.”

پرسش: آيا اعتقاد به بقاي روح از اصول عقايد است ؟

“پاسخ : مردم، اصول عقايد خود را بيشتر بر دو اصل استوار مي‏ سازند: اعتقاد به وجود خداوند و اعتقاد به وجود روح و بقاي آن پس از مرگ. همان گونه كه برخي دانشمندان روان پژوه عرب گفته ‏اند اگر ديني خالي از اين دو مقصود باشد، هيچ فضيلتي ندارد و پيروانش نيز هيچ گونه مزيت و امتيازي بر ديگران نخواهند داشت. در اين صورت، زندگاني امري لغو و بيهوده و وجود آدمي هم چيزي بي‏ثمر و بي ‏فايده است كه جز يأس و نااميدي در بر ندارد. با توجه به اين واقعيت، مي ‏توان گفت: هر كس بتواند درك ...

پرسش: آيا اگر اعمال نيك و بد كسي در محكمه الهي مساوي باشد، به بهشت می رود؟

پاسخ : آن چه در سنجش اعمال انسان‏ها مهم است، كيفيت اعمال است نه كمی ت آنها؛ يعني در پيشگاه الهي آن چه عمل را ارزشمند می ‏كند، مقدار آن نيست؛ بلكه اموري همچون اخلاص و تقوا، ارزش و اهمیت به عمل می ‏دهد. امام ‏خمیني درباره ضربه امیر مؤمنان بر عمرو بن عبدود كه به تصريح روايات، از عبادت جن و انس بالاتر بود، می ‏فرمايد: «علت فضيلت اين ضربه، نفس آن ضربت نبود كه اگر فرض كنيم كسي ديگر غير از علي(ع) آن ضربت را می ‏نواخت، باز هم از چنان ارزشي برخوردار بود؛ بلكه اخلاص و مرتبه ...

پرسش: اگر در جلسه اي، گناهاني مانند غيبت يا دروغ رواج داشته باشد و ما نتوانيم تذكر دهيم، تكليف چيست؟

“پاسخ : مجلس گناه، جايي است كه در آن به صورت گفتاري يا كرداري، گناهي صورت گيرد، چه افراد حاضر در آن كم باشند يا زياد. از اين روي نبايد پنداشت كه مجلس گناه، منحصر به مجالسِ مهماني و ضيافت و عروسي و نظير آنها است؛ حتي اگر در مجلسي جز فرد گنهكار و يكي از مؤمنان كسي ديگر نباشد، به محدوده‏ اي كه كار خلاف در آن صورت مي ‏گيرد، مجلس گناه گويند. حضور در مجلس گناه، تأييد ضمني گناه محسوب مي ‏شود، و علاوه بر هتك محرمات الهي و بي‏ادبي به ساحت حق، فرد بزهكار را به ادامه ...

پرسش: عوامل مصونيت از شيطان در متون ديني كدامند؟

“پاسخ : اعمالي براي مصون ماندن از شر شيطان در آيات و اخبار وجود دارد كه به برخي از آنان اشاره مي‏ كنيم. خداوند در سوره اعراف مي‏ فرمايد: اگر انگيزه و وسوسه‏ اي از شيطان ترا برانگيزد، به خدا پناهنده شو كه او شنواي داناست.[1] مداومت به گفتن بسم الله پيامبر اكرم (ص) فرمود: هنگامي كه سفره غذا را مي ‏گسترانند فرشتگان بر دور آن جمع مي‏ شوند اگر انسان «بسم الله» بگويد فرشتگان مي‏گويند خدا بر شما و غذايتان بركت فرستد و به شيطان خطاب مي‏كنند كه: بيرون رو اي فاسق! ترا بر ايشان سلطنتي نيست، و اگر ...

پرسش: چه كسي لقب امّ المؤمنين را به عايشه همسر پيامبر داده است؟

“پاسخ : در قرآن كريم، وقتي كه خداوند متعال، اختيارات و اولويّت پيامبر مكرم را بر افراد بيان مي‏كند، زنان رسول الله را مادر مؤمنان معرّفي مي‏ كند: “”النبي اولي بالمؤمنين من انفسهم و ازواجه امهاتهم””.[1] در اين آيه قرآن كريم، اولويت پيامبر بر مسلمانان به طور مطلق بيان شده، و مفهوم آن اين است: در كلّيّه اختياراتي كه انسان بر خويشتن دارد، پيامبر از خود او نيز به آن سزاوارتر است. قرآن در اين آيه، به آن ها لقب مادر مؤمنان داده است و اين لقب، شامل فرد خاصّي از همسران رسول اكرم نمي‏شود؛ بلكه همه همسران حضرت را ...

پرسش: چگونگي حصول تقوا را بيان كنيد.

“پاسخ : تقوا به دنبال رسوخ و نفوذ ايمان در قلب و در اثر تكرار و مداومت زياد بر اعمالي كه خداي متعال به آنها امر كرده است و دوري از اموري كه خداوند از آنها نهي كرده در انسان حاصل شده و جلوي هر گونه گناه را از او مي‏گيرد. راه‏هاي فراواني در روايات و آيات و فرمايشات سالكان اين طريق براي رسيدن به تقوا ذكر شده كه مهم‏ترين آن عبادت خداي را به جا آوردن است: (يا ايها الناس اعبدوا ربكم الذي خلقكم و الذين من قبلكم لعلكم تتقون);[1] اي مردم بپرستيد خدايي را كه خلق كرده شما ...

پرسش: نفس لوامه چيست؟

“پاسخ : انسان بر اثر طغيان غرائز گاهي دچار اشتباه مي‏شود اما با اندك تاملي پشيمان گشته و از درون خويش با ملامت و سرزنش روبرو مي‏گردد كه از اين ملامتگر دروني انسان به نفس لوامّه تعبير گرديده است و قرآن از آن ياد نموده و به آن قسم مي‏خورد: «لااقسم بيوم القيامة و لااقسم بالنفس اللوامة» سوگند به روز رستاخيز و سوگند به نفس سرزنشگر. [1] گرچه در قرآن كريم خداوند به نفس لوامّه قسم ياد نموده است اما الف و لامي كه بر نفس در آمده است الف و لام قسم نمي‏باشد بلكه براي تعظيم است و نشانگر ...