• پنجشنبه، ۲۷ خرداد ۱۴۰۰
  • الخميس، 7 ذو القعدة 1442
  • Thursday, 17 June 2021

آيا راست است كه ستاره بر بام منزل حضرت على ‏عليه السلام نشست؟

آيا راست است كه ستاره بر بام منزل حضرت على ‏عليه السلام نشست؟

پاسخ:

در برخى از روایت‌ها آمده است كه «ابن عباس» مى‌‏گويد: من با تعدادى از جوانان بنی‌هاشم در محضر پیامبر صلی‌الله عليه وآله نشسته بودم كه ناگهان ديدم ستاره‌‏اى در حال پايين آمدن است. در آن هنگام رسول خدا صلی‌الله عليه وآله فرمود: «هرکسی اين ستاره در منزلش فرود آيد، او جانشين بعد از من است». پس جماعتى از بنی‌هاشم برخاسته، به آن ستاره نگريستند. ديدند در منزل على علیه السلام فرود آمد. آنان گفتند: اى رسول خدا، در دوستى على به گمراهى افتادى! خداوند (در پاسخ و ردّ آنان) اين آيات را نازل كرد: «وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى‏ مَا ضَلَّ صَاحِبُکُمْ وَمَا غَوَى‏ وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَى‏ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌ یُوحَى؛ سوگند به ستاره، زمانى كه پايين مى‏‌آيد كه صاحب شما گمراه نشد و به ضلالت نيفتاد، او از روى هوا سخن نمى‏‌گويد، آن سخن، جز وحى كه به او القا مى‏‌شود، نيست».

 اين روايت و نظير آن را كسانى چون «ابن عساكر» در تاريخ مدينه دمشق و «ابن مغازلى» در مناقب خويش و «ابن بطريق» و ديگران از اهل سنت نقل كرده‏‌اند. [1]

 در كتب شيعه نيز نظير اين روايت وارد شده، از جمله از «ابن عباس» آمده است: در شبى نماز عشا را با رسول خدا صلی‌الله عليه وآله خوانديم. وقتى ايشان سلام دادند، رو به سوى ما كرده فرمودند: «به‌زودی ستاره‌‏اى از آسمان در وقت طلوع فجر پايين آمده، در منزل يكى از شما فرود مى‏‌آيد. هركس آن ستاره در خانه او فرود آيد، او وصى و خليفه و امام بعد از من است».  ابن عباس مى‏‌گويد: نزديك فجر، هر يك از ما در منزل خويش نشسته و منتظر فرود آمدن آن ستاره بود و بيش از همه ابوالعباس بن عبدالمطلب، به اين مسئله طمع داشت. وقتى فجر، طالع شد، ستاره از آسمان پايين آمده و در منزل على بن ابی‌طالب‏ علیه‌السلام فرود آمد. پس رسول خدا صلی‌الله عليه وآله به على‏ علیه‌السلام فرمود: «اى على! سوگند به آنكه مرا به پيامبرى برانگيخت كه وصيت و خلافت و امامت پس از من، براى تو واجب گشت».  وقتى منافقين (يعنى عبدالله بن اُبى و يارانش) اين سخن را شنيدند، گفتند: محمد در دوستى پسرعمویش گمراه شده و به ضلالت افتاده و او نسبت به وى جز از روى هواى نفس سخن نمى‏‌گويد! در پى آن، خداوند اين آيات را نازل فرمود: «وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى‏ مَا ضَلَّ صَاحِبُکُمْ وَمَا غَوَى»؛ يعنى صاحب شما درباره على بن ابی‌طالب گمراه نشده است و به ضلالت نيفتاده و «مَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَى‏»؛ يعنى نسبت به او از روى هواى نفس سخن نمى‌‏گويد: «إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌ یُوحَى».[2]

 نكته‌‏اى كه نيازمند توضيح است آنكه: ممكن است مراد از ستاره مزبور، پاره‏‌اى از يك ستاره (كه در حال حاضر به آن شهاب‌سنگ گويند) باشد كه از آسمان در حال سقوط بوده و چون به جوّ زمين رسيده، در اثر تركيب با هوا سوخته و از مقدار و حجم آن كاسته شده، تا وقتى به منزل امام علي ‏علیه‌السلام رسيد، مقدار كمى از آن باقيمانده بود و لذا خسارتى به بار نياورد. در عين اينكه مژده ولايت و وصايت و خلافت را به همراه داشت.

پاورقي:

[1] ترجمة الامام على بن ابی‌طالب علیه‌السلام من تاريخ مدينة دمشق، ج3، ص10و11 (متن و حاشيه)؛ مناقب على بن ابی‌طالب ‏علیه‌السلام، ابن مغازلى، ص266و310 (المكتبة الاسلاميه)؛ خصائص امیرالمؤمنین ‏علیه‌السلام، ابن بطريق، ص38 (طبع قديم).

[2] تفسير صافى، ج5، ص84 (با اندكى تصرف).

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code