• پنجشنبه، ۱۹ تیر ۱۳۹۹
  • الخميس، 18 ذو القعدة 1441
  • Thursday, 9 July 2020

سؤال: اصطلاح قصّاصون (قصّه گويان) در علم حدیث به چه معناست؟

سؤال: اصطلاح قصّاصون (قصّه گويان) در علم حدیث به چه معناست؟

جواب: اصطلاح «قصّاص» (قصّه‏ گو)، يك اصطلاح مربوط به علم حديث و با بار علمى خاص است. در نقل حديث، براى اينكه نقلى معتبر داشته باشيم، لازم است راوى يا ناقل حديث، سلسله سند روايتى را كه نقل مى ‏كند، به طور دقيق و روشن و مشخّص بيان كند. مثلا بگويد: «حدّثنى سعيد بن جبير قال: حدّثنى عبد اللّه بن عبّاس قال رسول اللّه»، يا اينكه بگويد: «حدّثنى سويد بن غفلة عن علىّ بن أبى طالب عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم» و يا: «حدّثنى سويد بن غفلة عن علىّ بن أبى طالب عن النّبىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم». يعنى فلان، از فلان، و او از على بن ابى طالب عليه السّلام، و ايشان از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم براى من حديث نقل كرد.

چنین امری در علم حديث معمول است. در راه تشخيص صحيح از سقيم، علاوه بر بررسى متن، بررسى سندى است كه راوى و ناقل براى حديث خويش ارائه مى‏دهد. امّا در حوادث گذشته كه در قرآن كريم نقل مى‏شود، نقل سند لزومى ندارد. سند اين داستان‏ها، خود قرآن است. قرآن مى ‏گويد:(نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ)؛‏[1]و (اِنَّ هذا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُ)؛‏[2]

به همين دليل، كسانى كه از حوادث گذشته و تاريخ انبيا و خلقت و امثال آن، بدون طرح سند متّصل به پيامبر اكرم(صلی الله علیه وآله و سلّم) سخن مى ‏گفتند، و سخنشان در ظاهر به داستان‏هاى قرآن كريم شباهت داشت، به «قصّاص» مشهور شدند. البته در عرف كنونى ما، «قصّه گو» مفهومى نظير «افسانه ‏گو» دارد و نام خوبى نيست، امّا در عرف آن روز اسلام به اين معنى بود كه اين شخص، همچون قرآن كريم، از تواريخ انبيا و امثال آن، بدون نقل سند سخن مى‏ گويد.[3]

[1]. يوسف: 3.

[2]. آل عمران: 62.

[3]. مرتضی عسکری، نقش ائمه در احیای دین، ج1، ص466

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code