• یکشنبه، ۱۹ مرداد ۱۳۹۹
  • الأحد، 19 ذو الحجة 1441
  • Sunday, 9 August 2020

فرقه ‏هاى مهم فقهى و كلامى اهل سنت در افغانستان، آسياى ميانه، تركيه، جنوب شرق آسيا كدامند؟

فرقه ‏هاى مهم فقهى و كلامى اهل سنت در افغانستان، آسياى ميانه، تركيه، جنوب شرق آسيا كدامند؟

پاسخ :
1. افغانستان
مسلمانان 98% جمعيت افغانستان را تشكيل مى ‏دهند. تركيب جمعيتى مذاهب اسلامى از افغانستان بدين صورت است: الف) اهل سنت: نزديك به 70% مسلمانان افغانستان، سنى ‏اند، كه بيش‏ترشان حنفى مى‏ باشند. [1] ابوحنيفه پيشواى حنفى‏ ها، اهل كابل بود. [2] در قانون اساسى سال 1931 م، شريعت حنفى به عنوان مذهب رسمى كشور شناخته شد. در قانون اساسى مدون 1977 م، اسلام به عنوان دين كشور شناخته شد و نامى از احناف نبود. در سال 1978 م، پس از به قدرت رسيدن حزب كمونيست، جمعيت دموكراتيك خلق افغانستان رسماً مخالفت خود را با دين اسلام اعلام كرد. با اين وجود، مهم‏ترين مذهب فقهى در افغانستان، حنفى است.
حنفى‏ ها در كلام پيرو ماتريدى هستند، لكن به دلايلى كه در جاى خود م ى‏آيد اشعرى ‏ها در كلام بيش‏ترين پيرو را دارند.
ب) شيعه دوازده امامى: 25% جمعيت مسلمانان افغانستان را تشكيل مى‏ دهند.
ج) اسماعيليه: در كوه‏ هاى هندوكش و ولايت بغلان زندگى مى‏ كنند.
د) فرقه‏ هاى صوفيه: حضورى فعال در افغانستان دارند. احمد فاروقى كابلى يكى از رهبران طريقه نقشبنديه بود كه در هند تحصيل كرد و اينك در كابل، در منطقه بازار شور، مدرسه و خانقاه او قرار دارد. رهبر طريقه قادريه نيز پيراحمد گيلانى فرزند حضرت نجيب صاحب و نيز داراى پيروانى در منطقه مى ‏باشد. [3]
2. آسياى ميانه
توسعه اسلام در اين قسمت از آسيا از قرن اول هجرى صورت گرفت. جمعيت اين قسمت به اضافه جمهورى‏ هاى مسلمان‏ نشين روسيه در آسياى مركزى را 60 تا 70 ميليون نفر تخمين زده ‏اند. [4]
غير از جمهورى آذربايجان كه 70% مسلمانان آن را شيعيان تشكيل مى ‏دهند، بيش‏تر مسلمانان آسياى ميانه سنّى حنفى هستند. بيش‏تر مسلمانان قرقيزستان حنفى‏ اند. تركمنستان فاقد دين رسمى است، ولى بيش‏تر جمعيت 73/3% مسلمانان آن را حنفى‏ ها تشكيل مى‏ دهند. مردم تاجيكستان نيز حنفى ‏اند در آسياى ميانه زندگى مى‏ كنند. بيشتر پيروان مذهب اسماعيليه به رهبرى آقاخان زندگى مى‏ كنند در حال حاضر 90% شيعيان بدخشان، اسماعيلى و 10% دوازده امامى هستند. نهضت تصوف، بويژه فرقه نقشبنديه نقش مهمى در اشاعه اسلام داشت. تصوف، ابتدا در ازبكستان به شكوفايى نهاد. بهاءالدين نقشبنديه در بخارا مسلك نقشبنديه معروف به طريقت خواجگان را اشاعه داد كه اكنون بزرگ‏ترين فرقه تصوف در آن جا است.
3. تركيه
در زمينه اعتقادات دينى و مذهبى در اين كشور، وحدتى موجود نيست و اعتقاد به مذاهب و طريقت‏ هاى مختلف در ميان اقشار مختلف يكى از ويژگى‏ هاى ساختار مذهبى اين جامعه است. آمار سال 1990 ميلادى نشان مى ‏دهد حدود 98% مردم تركيه مسلمان‏اند، 2% مسيحى و كليمى و ديگر اديان. بيش‏تر مسلمانان تابع مذهب تسنن و از ميان آن‏ها حنفى‏ ها بزرگ‏ترين مذهب محسوب مى‏ شوند كه عمدتاً در مركز و غرب تركي ه‏اند و شافعى ‏ها با جمعيتى كمتر در مناطق شرقى تركيه و اكثراً كرد هستند و از ديگر فرقه ‏هاى اهل سنت هم درصد كمى وجود دارند. [5]
4. جنوب شرق آسيا
بيش از نيمى از جمعيت 410 ميليونى جنوب شرق آسيا را مسلمانان تشكيل مى ‏دهند. كه حدود 20 ميليون نفر آن در سه كشور اندونزى، مالزى و برونئى و بقيه به صورت اقليت‏هاى مسلمان در 7 كشور ديگر به سر مى ‏برند. [6]
پر وسعت‏ترين و پر جمعيت‏ترين كشور مسلمان در اين منطقه اندونزى است كه 85% جمعيت آن را مسلمانان تشكيل مى‏دهند. حنفى‏ها 90% و اهل حديث 10% جمعيت مسلمانان اندونزى را تشكيل مى‏ دهند.”

پاورقي
“[1] افغانستان،ش 6، ص 29، از سرى كتاب‏هاى دفتر مطالعات سياسى و بين ‏المللى وزارت خارجه.
[2] فرهنگ فرق اسلامى، محمدجواد مشكور، ص 170.
[3] افغانستان، ريشه‏ يابى و بازخوانى تحولات معاصر، مهدى عليزاده موسوى، ص 29 – 27.
[4] شناخت كشورهاى اسلامى و نواحى مسلمان نشين جهان، غلامرضا گلى زواره، ص 281 – 278.
[5] تركيه، ش 43، ص 28 – 27 – 25، از سرى كتاب‏هاى دفتر مطالعات سياسى و بين‏ المللى وزارت خارجه.
[6] شناخت كشورهاى اسلامى و نواحى مسلمان نشين جهان، غلامرضا گلى زواره، ص 277.”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code