• جمعه، ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱
  • الجمعة، 18 شوال 1443
  • Friday, 20 May 2022

چرا حضرت زهرا سلام الله علیها شبانه دفن شد؟

چرا حضرت زهرا سلام الله علیها شبانه دفن شد؟

یکی از شبهاتی که از جانب وهابیون مطرح می شود، در مورد دفن شبانه حضرت زهرا(سلام الله علیها) است. آنان با تحریف تاریخ مى‌گويند: فاطمه را شبانه دفن کرده‌اند و علت آن وصيت حضرت فاطمه (سلام الله علیها) به اسماء بنت عميس همسر ابوبکر بوده که در حقیقت حضرت نمى‌خواسته اندازه بدنش را نامحرمان ببينند.

اما در پاسخ به این شبهه باید گفت: علت دفن شبانه حضرت خلاف آنچه که وهابیون با تحریف تاریخ بیان کرده اند، می باشد. نماز بدون حضور و اطلاع، قبر مخفی و پنهان، تشییع شبانه و چندین صورت قبر، اسرارى است كه با خود پيام‌هایی را دارند. درست است كه حضرت فاطمه (سلام الله علیها) اين چنين خواسته و اين گونه وصيت كرده، ولى چه اتفاقى افتاده است كه حضرت زهرا (سلام الله عليها) وصيت تاريخي‌اش را با اين در خواست‌ها به پايان مى‌برد؟! مگر نه اين است كه خشم و ناراحتي‌اش را نسبت به مهاجمین به خانه اش اظهار مى‌كند و در واقع چندين پرسش را در برابر نگاه هاى تيز بين مورخان و آيندگان مى‌گذارد تا بپرسند، چرا قبر فاطمه (سلام الله علیها) پنهان است؟! و چرا دختر پيامبر شبانه و مخفیانه دفن شده است؟! و چرا حضرت علي (عليه السلام) بدون اطلاع بر بدن ایشان نماز خوانده است؟ وچندین سوال بی جواب دیگر.

تاریخ شهادت می دهد، حضرت فاطمه (سلام الله علیها) وصيت كرد كه او را شبانه دفن نموده و هيچ يك از كسانى كه به خانه اش هجوم آوردند و سبب سقط محسن شدند، با خبر نكنند و اين بهترين سند براى شيعه است تا ثابت كنند كه صديقه شهيده (سلام الله علیها)، مظلومانه از دنيا رفته و از افرادى كه بر وى ستم كرده‌اند، هرگز راضى نشده است.

روايات فراوانى در منابع معتبر شيعه و اهل سنت ذکر شده و بر اين مطلب دلالت دارد كه به اختصار چند روايت را ذكر مى‌كنيم:

بررسی دفن شبانه، در روايات اهل سنت:

محمد بن اسماعيل بخارى مى‌نويسد: «وَعَاشَتْ بَعْدَ النبي صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ فلما تُوُفِّيَتْ دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلًا ولم يُؤْذِنْ بها أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عليها  ….  فاطمه زهرا (سلام الله عليها) شش ماه پس از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) زنده بود، زمانى كه از دنيا رفت، همسرش علي (عليه السلام) او را شبانه دفن كرد و ابوبكر را با خبر نساخت.

البخاري الجعفي، محمد بن إسماعيل أبو عبدالله (متوفاي256هـ)، صحيح البخاري، ج 4، ص 1549، ح3998، كتاب المغازي، باب غزوة خيبر، تحقيق د. مصطفى ديب البغا، ناشر: دار ابن كثير، اليمامة – بيروت، الطبعة: الثالثة، 1407 – 1987.

ابن قتيبه دينورى در تأويل مختلف الحديث مى‌نويسد: «وقد طالبت فاطمة رضي الله عنها أبا بكر رضي الله عنه بميراث أبيها رسول الله صلى الله عليه وسلم فلما لم يعطها إياه حلفت لا تكلمه أبدا وأوصت أن تدفن ليلا لئلا يحضرها فدفنت ليلا  ….  فاطمه از ابوبکر ميراث پدرش را خواست، ابوبکر نپذيرفت. فاطمه قسم خورد که ديگر با او (ابو بکر) سخن نگويد و وصيت کرد که شبانه دفن شود تا او (ابوبکر) در دفن وى حاضر نشود.»

الدينوري، أبو محمد عبد الله بن مسلم ابن قتيبة (متوفاي276هـ)، تأويل مختلف الحديث، ج 1، ص 300، تحقيق: محمد زهري النجار، ناشر: دار الجيل، بيروت، 1393هـ، 1972م.

عبد الرزاق صنعانى مى‌نويسد: «عن بن جريج وعمرو بن دينار أن حسن بن محمد أخبره أن فاطمة بنت النبي صلى الله عليه وسلم دفنت بالليل قال فرَّ بِهَا علي من أبي بكر أن يصلي عليها كان بينهما شيء  ….  فاطمه دختر پيامبر صلی الله  علیه و اله شانه به خاك سپرده شد، تا ابوبكر بر وى نماز نخواند. چون بين آن دو اتفاقاتى افتاده بود.» و در ادامه نيز مى‌گويد: «عبد الرزاق عن بن عيينة عن عمرو بن دينار عن حسن بن محمد مثله الا أنه قال اوصته بذلك  ….  از حسن بن محمد نيز همانند اين روايت نقل شده است. مگر اين كه در اين روايت قيد شده است كه خود فاطمه اين چنين وصيت كرده بود.»

الصنعاني، أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفاي211هـ)، المصنف، ج 3، ص 521، حديث شماره 6554 و حديث شماره: 6555، تحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، ناشر: المكتب الإسلامي – بيروت، الطبعة: الثانية، 1403هـ.

ابن بطال در شرح صحيح بخارى مى‌نويسد:  «أجاز أكثر العلماء الدفن بالليل… ودفن علىُّ بن أبى طالب زوجته فاطمة ليلاً، فَرَّ بِهَا من أبى بكر أن يصلى عليها، كان بينهما شىء  ….  اكثر علما دفن جنازه را در شب اجازه داده‌اند. علي بن ابوطالب، همسرش فاطمه را شبانه دفن كرد تا ابوبكر به او نماز نخواند؛ چون بين آن دو اتفاقاتى افتاده بود.»

إبن بطال البكري القرطبي، أبو الحسن علي بن خلف بن عبد الملك (متوفاي449هـ)، شرح صحيح البخاري، ج 3، ص 325، تحقيق: أبو تميم ياسر بن إبراهيم، ناشر: مكتبة الرشد – السعودية / الرياض، الطبعة: الثانية، 1423هـ – 2003م.

ابن أبي‌الحديد به نقل از جاحظ (متوفاى 255) مى‌نويسد: «وظهرت الشكية، واشتدت الموجدة، وقد بلغ ذلك من فاطمة ( عليها السلام ) أنها أوصت أن لا يصلي عليها أبوبكر  ….  شكايت و ناراحتى فاطمه (از دست غاصبين) به حدى رسيد كه وصيت كرد ابوبكر بر وى نماز نخواند.»

إبن أبي الحديد المدائني المعتزلي، أبو حامد عز الدين بن هبة الله بن محمد بن محمد (متوفاي655 هـ)، شرح نهج البلاغة، ج 16، ص 157، تحقيق محمد عبد الكريم النمري، ناشر: دار الكتب العلمية – بيروت / لبنان، الطبعة: الأولى، 1418هـ – 1998م.

ابن ابی الحدید در جاى ديگر مى‌نويسد: «وأما إخفاء القبر، وكتمان الموت، وعدم الصلاة، وكل ما ذكره المرتضى فيه، فهو الذي يظهر ويقوي عندي، لأن الروايات به أكثر وأصح من غيرها، وكذلك القول في موجدتها وغضبها ….  مخفى كردن قبر حضزت فاطمه (سلام الله عليها) و كتمان وفات ايشان و نماز نخواندن ابوبكر و عمر و هر آن چه كه سيد مرتضى گفته است، مورد تأييد و قبول من است.‌ زيرا روايات بر اثبات اين موارد صحيح‌تر و بيشتر است و همچنين ناراحتى و خشم فاطمه بر شيخين نزد من از اقوال ديگر اعتبار بيشترى دارد.»

شرح نهج البلاغة، ج 16، ص 170.

دفن شبانه حضرت زهرا (سلام الله علیها) در روايات شيعه.

هر چند كه سبب وصيت صديقه طاهره (سلام الله علیها) در ميان شيعيان مشخص و اجماعى است، اما در عين حال به يك روايت و سخن اشاره مى‌كنيم.

مرحوم شيخ صدوق در علت دفن شبانه آن حضرت مى‌نويسد: «عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام لِأَيِّ عِلَّةٍ دُفِنَتْ فَاطِمَةُ (عليها السلام) بِاللَّيْلِ وَ لَمْ تُدْفَنْ بِالنَّهَارِ قَالَ لِأَنَّهَا أَوْصَتْ أَنْ لا يُصَلِّيَ عَلَيْهَا رِجَالٌ [الرَّجُلانِ‏]  ….  علي بن ابوحمزه از امام صادق عليه السلام پرسيد: چرا فاطمه را شب دفن كردند نه روز؟ فرمود: فاطمه سلام الله عليها وصيت كرده بود تا در شب وى را دفن كنند تا ابوبكر و عمر بر جنازه آن حضرت نماز نخوانند.»

الصدوق، أبو جعفر محمد بن علي بن الحسين (متوفاي381هـ)، علل الشرايع، ج‏1، ص185، تحقيق: تقديم: السيد محمد صادق بحر العلوم، ناشر: منشورات المكتبة الحيدرية ومطبعتها – النجف الأشرف، 1385 – 1966 م .

مرحوم صاحب مدارك رضوان الله تعالى عليه مى‌گويد: «إنّ سبب خفاء قبرها ( عليها السلام ) ما رواه المخالف والمؤالف من أنها ( عليها السلام ) أوصت إلى أمير المؤمنين ( عليه السلام ) أن يدفنها ليلا لئلا يصلي عليها من آذاها ومنعها ميراثها من أبيها ( صلى الله عليه وآله وسلم )  ….   علت مخفى بودن محل دفن فاطمه سلام الله عليها آن گونه كه مخالفین و موافقین نقل كرده‌اند، اين است كه آن حضرت به اميرمؤمنان عليه السلام سفارش كرد تا او را شبانه دفن كند تا آنان كه او را اذيت كرده‌ و از ارث پدرش محروم كرده بودند بر وى نماز نخوانند.»

الموسوي العاملي، السيد محمد بن علي (متوفاي1009هـ)، مدارك الأحكام في شرح شرائع الاسلام، ج 8، ص279، نشر و تحقيق مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث، الطبعة: الأولي، 1410هـ.

با توجه به مطالبی که بیان شد، نتيجه گیری می شود، حضرت زهرا (سلام الله علیها) به دلیل ظلم و ستمی که از جانب مهاجمین به ایشان صورت گرفته بود، راضی به حضور آنان برای خواندن نماز و تشییع پیکر و تدفین را نداشتند. با توجه به مدارك موجود و اعتراف بزرگان اهل سنت،‌ دليل دفن شبانه حضرت زهرا (سلام الله علیها) وصيت ایشان بود و نمى‌خواست مهاجمین و غاصبین خلافت بر بدن مبارکشان نماز بخوانند و با اين كار خشم خود را از غاصبان خلافت جاودانه ساخت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code